Θάνατος στα είδωλα

untuch

Φοβερή περίπτωση πλάσματος – λογικού κιόλας – ο άνθρωπος, μπορεί να σηκώσει το πνευματικό χέρι του και να πιάσει το πνευματικό γλαστράκι αλήθειας (ή κάτι κοντά σε αυτό τέλοσπάντων) αλλά δεν το κάνει. Ξεκινάει 1+1=2, 2+1=3, 3+1+4, 2+2=5 γιατί έτσι θέλω και μ’αρέσει!

 

 

Σε περίπτωση που δεν ήταν αρκετά προφανές από τα παραπάνω (!), σήμερα θα μιλήσουμε για τα είδωλα. Η έννοια δεν είναι καινούργια, για την ακρίβεια, ίσως είναι από τις πρώτες πνευματικές αναπαραστάσεις που έφτιαξε το ανθρώπινο είδος, το τοτέμ-αντικείμενο, που εξελίχθηκε σε παγανισμό, ανιμισμό-φύση για να φτάσει στο ύστατο, στη λατρεία άλλων ανθρώπων.

 

 

Aλλά ειδικά εμείς, οι οπαδοί της αγαπημένης μας μουσικής, είμαστε ανώτεροι από όλα αυτά, έτσι; Αποτασσόμαστε όλες τις θρησκείες, τις εναντιωνόμαστε κιόλας με αίσθηση ανωτερότητας γιατί είμαστε λογικά όντα – ενίοτε έχουμε και επιστημονικές κλίσεις (κι ας μην έχουμε δει ποτέ στη ζωή μας επιστημονικό άρθρο) και πάνω από όλα, η αρσενική, ψυχρή λογική διατρέχει το μεδούλι μας και κάθε μας σκέψη. Εμείς είμαστε η ανώτερη φυλή που παίρνει τον εαυτό της στα σοβαρά, που τσιμπάει τα λάθη στην ελαφρότητα της ποπ, που είμαστε σε ετοιμότητα να κυρήξουμε, να διορθώσουμε, να νουθετήσουμε το ποίμνιο ώστε να φύγει από τα ελαφρόμυαλα και τα επιφανειακά και να γίνει σαν κι εμάς και τους όμοιούς μας: καλύτερο.

 

Για να διαπιστώσουμε το βάθος της σοβαρότερής μας διαταραχής, ας κάνουμε ένα τεστ: δέσε το πιεσόμετρό σου και ξεκίνα το σκρολ.

ατάλαντος

 

διψήφιο IQ

 

δυσκοίλιος

 

προνομιούχος έφηβος

 

ψωνισμένο αρχίδι

 

Το αίμα σου βράζει και θες να ανάψεις κάρβουνα. Η μόνη λέξη που μπορείς να σκεφτείς για τα παραπάνω είναι βλασφημία. Θέλεις να σχολιάσεις εξηγώντας με τεκμήρια ήθους και έργου γιατί οι χαρακτηρισμοί που έδωσα παραπάνω δεν ισχύουν. “Μα ο Brann έκανε έτσι κι έτσι, πέρασε τούτα και κείνα και είπε αυτά και τ’άλλα”. Σε τι διαφέρουμε λοιπόν από τους Στάνερς τελικά; Μπορεί να ισχύουν αυτά που θέλεις να σχολιάσεις, η αλήθεια είναι όμως ότι δεν θα μάθουμε ποτέ, γιατί αυτοί οι τύποι δεν είναι φίλοι μας και δεν ξέρουμε τι ισχύει για το χαρακτήρα τους. Αυτό που νομίζουμε ότι ισχύει είναι κάτι κοντινό με την καψούρα: προβολή και συνεχής αναπαραγωγή προσωπικής φαντασίωσης χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων, βασισμένη σε αυθαίρετη αποκωδικοποίηση σημαινόντων* – μόνο που συμβαίνει για ένα άτομο που δεν έχουμε γνωρίσει ποτέ.

 

Θετική ή αρνητική, η μόνη εικόνα που έχουμε για αυτούς είναι από τα μέσα, και πραγματικά, κανείς δεν είναι τόσο αφελής ώστε να πιστεύει ότι κάποιος είναι 100% ο εαυτός του όταν το μαγνητοφωνάκι γράφει. Κι όμως, ορισμένους από αυτούς τους ανθρώπους νιώθεις ότι τους ξέρεις από πάντα, ξέρεις τι σημαίνει αυτός ο στίχος, αυτή η μελωδία, ποιο γεγονός της ζωής τους αντικατοπτρίζει, γιατί φοράνε αυτή τη μπλούζα, γιατί δομούν έτσι τα κομμάτια τους. Είσαι σίγουρος για το ποιόν τους, σχεδόν μπορείς να φανταστείς πώς περνάνε τη μέρα τους και τι αστεία κάνουν. Κι όσο καλύτεροι είναι αυτοί, τόσο καλύτερος είσαι κι εσύ που συσχετίζεσαι μαζί τους. Το μόνο που μένει είναι να τους γνωρίσεις, σωστά;

 

Κι αν τους γνωρίσεις και δεν είναι τίποτα από ό,τι φαντάστηκες; Ή ακόμη κι αν η καψούρα σου έπεσε μέσα, φίλος τους δεν θα γίνεις ποτέ – γιατί δεν σε θέλουν για φίλο. Γιατί αντιλαμβάνονται την πλασματική τους ανωτερότητα, και είτε απλά την προβάλουν απροκάλυπτα ή ενδύονται ένα μανδύα ταπεινότητας “ένας-από-σας” που από μόνος του υποδεικνύει πόσο ανώτερους θεωρούν τους εαυτούς τους. Βέβαια δεν είναι να τους κατηγορείς. Όταν έχεις χιλιάδες κόσμου που δεν σε ξέρει καν να επιβραβεύει την κάθε σου λέξη και κίνηση, είναι επόμενο να πιστεύεις ότι κάτι κάνεις σωστά, όχι μόνο σαν καλλιτέχνης αλλά και ως άνθρωπος – και αυτό είναι εντελώς ανθρώπινο.

 

Φυσικά τα παραπάνω είναι γενικεύσεις και τεχνητές πολώσεις και βασίζονται στην εμβρυική και εντελώς υποκειμενική μου εμπειρία από τις συνεντεύξεις αλλά δείχνουν -σε μένα τουλάχιστον πόσο μια υποκουλτούρα έχει λάβει θρησκευτικές και παρακαλλιτεχνικές διαστάσεις, τόσο για τους καταναλωτές  όσο και για τους παρέχοντες. Μερικές φορές η μουσική τους επηρεάζεται από τη θεοποίηση, θεωρούν εαυτούς απυρόβλητους, άλλες εξακολουθούν να κάνουν καλά αυτό για το οποίο έγιναν γνωστοί: να δημιουργούν μοναδική μουσική.

 

Μπορεί να είναι δύσκολο για τους αφωσιομένους ακροατές να πιστέψουν ότι αυτό που τους κάνει να αισθάνονται βαθιά και έντονα έχει έρθει από κάτι εγγενώς προβληματικό, μπορεί να είναι δύσκολο να δεις τις φλέβες τους να χτυπάνε όταν τους κοιτάς σε πρόσθια γωνία 45 μοιρών, μπορεί να μην μπορείς να διαβάσεις τη συγκαταβατικότητα στη φωνή σε μία συνέντευξη, μπορεί αυτός ο άνθρωπος να έχει γίνει σύμβολο για σένα πλέον και να μην σε απασχολεί καν το ποιος είναι στην πραγματικότητα. Η πρωτοφανής αποκάλυψη που προσπαθώ να διατυπώσω είναι ότι είναι άνθρωποι, με τα όλα τους.

 

 

Ένα προσάρτημα: Οι Tool είναι μία από αυτές τις μπάντες που συσπειρώνουν γύρω τους πολύ και φανατικό κόσμο. Οι Toolάδες είναι οι πρώτοι που ειδωλοποιούν απροκάλυπτα εώς χυδαία, ακριβώς επειδή η ίδια η μπάντα αφενός τους έχει δώσει μπόλικη συμβολική βάση δεδομένων, αφετέρου γιατί η μυστικοπάθεια που φουσκώνουν ευνοεί την παντός τύπου φαντασίωση. Οι ίδιοι προφανώς και εκμεταλλεύονται αυτό το γεγονός για να πουλάνε πχ. κρασιά πάνω στο brand value των Tool. Ωστόσο, αυτό που κάνουν στην ουσία και απολύτως συνειδητά είναι ότι παίζουν με τα νεύρα των “οπαδών” τους για να δουν μέχρι που μπορεί να φτάσει η προθυμία τους να τους ειδωλοποιήσουν. Άπαξ και τους κατεβάσει κανείς από τον βάθρο στον οποίο είναι ως περσόνες, θα σταματήσει να τσατίζεται ιδιαίτερα για τον καινούργιο τους δίσκο. Για την ακρίβεια, αν αποταχθούμε της λογικής του γραμματοσήμου, θα σταματήσουμε να νοιαζόμαστε ολοκληρωτικά.

 

 

*Κυρίες και κύριοι, ορίσαμε ΚΑΙ την καψούρα.

Σοφία Πυργιώτη


Σκληράδα επιπέδου βουτυρομάχαιρου. Στην πραγματικότητα, είναι μέτρια σε όλα – Πειστήριο: Το μεγαλύτερό της επίτευγμα είναι ότι δεν ζει στην Ελλάδα. Θάνατος σε όλα τα είδωλα.