100 χρόνια από την πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα

armenia

Σήμερα κλείνουν 100 χρόνια από την γενοκτονία των Αρμενίων. Εάν δεν ξέρετε τι σημαίνει αυτό, είναι καιρός να μάθετε. Στην περίπτωση όμως που ξέρεις σχετικά με αυτό το σοβαρό θέμα, μην στρέψεις τα μάτια σου αλλού. Είναι κάτι που μας ενδιαφέρει σαν ανθρώπινα όντα και καλό θα ήταν να σκεφτούμε έστω και λίγο, όλες αυτές τις ψυχές που χάθηκαν άδικα.

genocide

Tο παρακάτω κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση από άρθρο που πρωτοδημοσιεύθηκε στο Metal Hammer #303(Mάρτιος 2010) με αφορμή την κυκλοφορία του Elect the Dead Symphony του Serj Tankian(System Of A Down).

1915: HYPNOTIZE THE GENOCIDE

Ξέρω ότι οι περισσότεροι δεν θέλετε πολιτικό σχόλιο στη μουσική σας, όπως εγώ δεν θέλω μαρμελάδα στη μπριζόλα μου. Σεβαστό, αλλά η θέση του μουσικού είναι ιδιαίτερα λεπτή όταν μπορεί να βροντοφωνάξει και να τον ακούσουν όλοι. Ο πολιτικός ακτιβισμός των System Οf Α Down έχει ρίζες από την αρχή της καριέρας τους, αλλά η αυξανόμενη επιτυχία έδωσε στις δηλώσεις και τη δράση τους βάρος βαριοπούλας και όχι «πατ-πατ» στον ώμο. Η Otep Shamaya θεωρεί -εν μέρει σωστά- ότι οι System Οf Α Down δεν στράγγιξαν αυτήν τους την δυνατότητα. Από την άλλη, χάρη σε αυτούς σήμερα το μέσο αμερικανάκι γνωρίζει ότι η «Αρμενία» δεν είναι η νέα σάλτσα που σερβίρει το ανατολίτικο εστιατόριο απέναντι (όπως πιθανόν να πίστευε πριν χαζέψει με το video του “Chop Suey!” στο MTV), αλλά ένα κράτος με κατακρεουργημένη νεότερη ιστορία. Η Γενοκτονία των Αρμενίων και η αναγνώρισή της από το τούρκικο κράτος στριφογυρίζει μόνιμα στα χείλη των μελών της μπάντας, αποτελώντας την κυριότερη ίσως εξωμουσική ασχολία τους.

 

Flashback: Στα τέλη του 19ου αιώνα το πρεστίζ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έχει δεχτεί μερικές ανεπανόρθωτες κλωτσιές (Ρωσο-Τουρκική κόντρα, διαρκής συρρίκνωση των εκτάσεών της, η απελευθέρωση των Ελλήνων κ.λπ.) ώστε το εθνικ(ιστικ)ό αίσθημα να φανατίζεται όλο και περισσότερο. Σε μία διαρκή αναζήτηση εχθρών, οι Αρμένιοι ήταν η προφανέστερη επιλογή: από τους πιο πολυάριθμους λαούς της αυτοκρατορίας, χριστιανοί στο θρήσκευμα, μορφωμένοι, αρκετά ταξιδεμένοι για να θεωρηθούν εισαγωγείς επικίνδυνων ιδεών και ιδιαίτερα πιεστικοί στην ίδια την αυτοκρατορία για μεταρρυθμίσεις στο διοικητικό της σύστημα. Ο πρόλογος γράφτηκε το διάστημα 1895-96 από τον σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β’, ο οποίος μακέλεψε 200.000 Αρμένιους, των επαρχιακών περιοχών κυρίως. Το κόμμα των Νεοτούρκων, που τον διαδέχτηκε στην εξουσία (κάμποσοι λαιμοί πρέπει να άνοιξαν σε αυτήν τη διαδοχή) διατήρησε την ακραία αντίληψη που ήθελε το αρμένικο πρόβλημα να λύνεται μόνο με την πλήρη εξόντωση του αρμενικού λαού. Το 1911, σε συνέδριό τους στη Θεσσαλονίκη, οι Νεότουρκοι σχεδίασαν αυτό που κατέληξε να το θυμόμαστε ως την πρώτη γενοκτονία του 20ου αιώνα. Περίπου 3 χρόνια μετά ξέσπασε και ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος ο οποίος δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ουσιαστικά αποτελούσε ξεκαθάρισμα λογαριασμών των Αγγλο-Γάλλων και των Γερμανών για το ποιος θ’ απλώσει μεγαλύτερη αρίδα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (η οποία έπιανε μέχρι Αραβία, όπου μύριζε φρέσκο-φρέσκο το πετρέλαιο). Όταν οι φρικαλεότητες του πολέμου μεταφέρθηκαν στην Ευρώπη (μαζί τους και τα βλέμματα της κοινής γνώμης) δημιουργήθηκε ο τέλειος αντιπερισπασμός για τη γενοκτονία – χαρακτηρίζεται έτσι, τόσο λόγω των απολύτως βίαιων μεθόδων, όσο και από τον τεράστιο αριθμό απωλειών άμαχου πληθυσμού. Ο τελικός αριθμός των θυμάτων, αν και αποτελεί αντικείμενο αντιπαράθεσης, προσεγγίζεται στο ενάμιση εκατομμύριο. Η επίσημη τούρκικη εκδοχή κάνει λόγο απλώς για βίαιο εκτοπισμό του αρμενικού λαού για λόγους εθνικής ασφάλειας. Δεν αρνείται απώλειες, τις αποδίδει όμως στις κακουχίες και στις επιδρομές κουρδικών και αραβικών συμμοριών.

 

Όποιος νομίζει ότι η αναγνώριση της γενοκτονίας είναι μικρής σημασίας δικαίωση μπροστά σε τέτοια καταστροφή, του υπενθυμίζω τα λόγια του Daron Malakian στον Χάρη Καραολίδη το 1998 (Metal Hammer τεύχος 168): «Οι περισσότεροι Αμερικάνοι σήμερα δεν ξέρουν καν τι σημαίνει Αρμενία, άρα η Τουρκία πέτυχε αυτό που ήθελε να κάνει πριν από 90 χρόνια με τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Μ’ ενοχλεί που εξαιτίας τους, ο κόσμος αγνοεί την ύπαρξη του λαού μου». Στις 11/10/2007 η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Αμερικάνικης Βουλής των Αντιπροσώπων ενέκρινε το κείμενο όπου αναγνωρίζεται επίσημα από τις ΗΠΑ η γενοκτονία. Η κυβέρνηση Bush μ’ έντονα απολογητικό τόνο εξέφρασε την αντίθεσή της στην ψηφοφορία, η Τουρκία έβγαλε καπνούς από τ’ αυτιά και η Αρμενία πανηγύρισε. Δυστυχώς, αυτό το κεφάλαιο θ’ αργήσει πολύ να κλείσει.

 

Δημήτρης Τσούνταρος

 

Πηγές: «Πόλεμος και Εθνοκάθαρση» Τάσος Κωστόπουλος, «Η Γενοκτονία των Αρμενίων – Μία Κοινωνιολογική Προσέγγιση» Βαχάκν Νταντριάν, in.gr, Ζαχαρίας Τσούνταρος

 

Στέλιος Τσουμπανίδης


Συλλέκτης εμπειριών, ρεαλιστής (άρα απαισιόδοξος), έχει κάνει το daydreaming επάγγελμα. Η συμπαντική αλήθεια κρύβεται στις ατάκες του Bill Hicks και στο bacon.