Easter Review: “The Gospel According to St. Matthew”

thumbnail

Η αλήθεια είναι ότι το «Κατά Ματθαίον…» είναι η πρώτη ταινία του Pier Paolo Pasolini που κατάφερα να ολοκληρώσω. Και αυτό διότι όταν επιχείρησα να δω το «Σαλό» μαζί με κάτι φίλους, κάναμε το μοιραίο λάθος να παραγγείλουμε σουβλάκια πριν βάλουμε το DVD- ναι τόσο παλιά ήταν. Το αποτέλεσμα ήταν μετά τα πρώτα 20 λεπτά της ταινίας να βρίσκομαι ξαπλωμένος στο μπάνιο του σπιτιού σε εμβρυακή στάση. Κλαίγοντας.

6 χρόνια μετά, αποφάσισα να δώσω μια δεύτερη ευκαιρία στον Ιταλό σκηνοθέτη, ελπίζοντας ότι αυτή τη φορά θα δικαιολογούσε την φήμη του, και εγώ δεν θα βλαστημούσα την ώρα και την στιγμή που επέλεξα το «Κατά Ματθαίον…» για πασχαλιάτικο treat στους αναγνώστες του Mud- Times.

Η ταινία ξεκινάει wait for it… περίεργα. Κοντινά πλάνα σε Μαρία και Ιωσήφ, μουσική J.S. Bach, ο Γαβριήλ είναι γυναίκα (έξυπνη επιλογή, σου το δίνω αυτό Pier Paolo), η Βηθλεέμ είναι μια παραγκούπολη και, ω θεοί, η ηθοποιός που παίζει την Μαρία έχει το πιο creepy χαμόγελο στην ιστορία των creepy χαμόγελων.

Επίσης, είναι μια σειρά από παρεμβάσεις για τις οποίες δεν είμαι σίγουρος για την εγκυρότητά τους: Δηλαδή, νομίζω πως οι μάγοι είχαν βρει το νεογέννητο στην Αίγυπτο και ότι ο Ηρώδης πέθανε αρκετά χρόνια μετά την σφαγή, ωστόσο δεν έχω διαβάσει το βιβλίο, μπορεί και να έγινε έτσι.

Ξέρουμε ότι o Pasolini είχε μια περίεργη σχέση με το ΚΚΙ. Βασικά το ίδιο το ΚΚΙ είχε μια περίεργη σχέση με το ΚΚΙ αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία.  Γιατί τα γράφω όλα αυτά: Με το να δανείζεσαι το σάουντρακ του “Alexander Nevsky” όσο δείχνεις σφαγή του Ηρώδη, σαρκάζεις πολύ έξυπνα τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό.  Ως εδώ κομπλέ.

Τώρα δεν ξέρω, πείτε με περίεργο, αλλά αυτός

1

totally looks like

2

Καθόλου cool. Καθόλου.

Εντωμεταξύ έχει ήδη περάσει το πρώτο μισάωρο, συνεπώς υπάρχουν βάσιμες ελπίδες ότι θα την δω όλη την ταινία.

Καλά αυτά τα zoom σε gros plan, ξέρω ότι είναι και θέμα αισθητικής της τότε εποχής, αλλά σήμερα είναι απάλευτα εντελώς:

– Pietro *zoom σε φάτσα Πέτρου*.

– Andrea *zoom σε φάτσα Αντρέα*.

3

Thug Lyfe.

4

Γράψτε λάθος.

Και ξαφνικά, αγροί, προλεταριάτο και blues. Αυτός ο τύπος ξέρει σίγουρα να διαλέγει μουσική για τις ταινίες του.

Έχουμε φτάσει αισίως στα 70 λεπτά screenplay, έχουμε δει ορισμένα άρτια κατασκευασμένα πλάνα, προσεγμένα σκηνικά, πειστικά κουστούμια, πειραματικό μονταζ, κηρύγματα, θαύματα, γραμματείς, Φαρισαίους, φτωχούς, αγρότες, τον Ιωάννη να βαράει μύγες στο κελί του, ένα πράγμα μόνο μας έχει διαφύγει… Α ναι, οι Ρωμαίοι. Που είναι οι Ρωμαίοι; Ξέρετε αυτά τα ανθρωπάκια με τις μεγάλες ασπίδες και τις κόκκινες φούστες. Ναι, αυτοί μπράβο.

Κάνοντας μια προβοκατόρικη και ταυτοχρόνως απλοϊκή σκέψη, παρατηρούμε ότι (εξαιρουμένων των Monty Python) οι πιο διάσημες μεταφορές του Θείου Δράματος στην μικρή ή μεγάλη οθόνη, οι οποίες περιέργως τείνουν να βγάζουν «λάδι» τους Ρωμαίους και να ρίχνουν όλο το φταίξιμο για την σταύρωση του Ιησού στους Εβραίους, σκηνοθετούνται από τους:

  1. F. Zeffirelli: Ιταλός.
  2. P. P. Pasolini: Ιταλός.
  3. M. Gibson: Ρατσιστής.

Οκ. Συνεχίζουμε.

Δε λέω ομορφούλα η Σαλώμη αλλά  αν αυτό ήταν lap dance εγώ είμαι ο κιθαρίστας των Duran Duran. «Σου βάζω ένα τγία».

Πάει και ο Ιωάννης. GoT καντάντησε η φάση. Τουλάχιστον πέθανε με Prokofiev κάτι είναι και αυτό.

5

Τι λες βρε στους ψαράδες; Δεν είμαστε όλοι από τζάκι. Μέχρι την Ιερουσαλήμ θα προσπαθεί να βγάλει το άθροισμα.

Τα ‘σπασε όλα έξω από το Ναό ο Ιησούς. Αναρχία κουφάλες.

Λοιπόν, το chit-chat με τους ιερείς αν και ενδιαφέρον, ήταν λίγο περίεργο. Τι πάει να πεί «Αποδότε ουν τα καίσαρας καίσαρι και του Θεού τω Θεώ»; Δηλαδή τους φόρους τους πληρώνουμε κανονικά; Και γιατί; Σα βομβαρδισμένο τοπίο είναι η Ιερουσαλήμ. Δε σας άρεσαν οι Σέλευκοι. Λουστείτε την Ρώμη τώρα.

6

Καλώς τα παιδιά.

Ίσως η πιο ποιητική στιγμή του έργου ως τώρα, με τον λόγο του Ιησού προς Γραμματείς και Φαρισσαίους. Εξαιρετική ρυθμική εναλλαγή πανοραμικών και κοντινών πλάνων, φυσικά με μουσική από τα «Κατά Ματθαίον» του J.S. Bach.

Για να πω την αμαρτία μου προτιμώ την Bellucci στον ρόλο της Μαγδαληνής.

Φοβερή έμπνευση να βλέπουμε την δίκη από την οπτική των μαθητών. Κατευθείαν το immersion ανεβαίνει κατακόρυφα.

Τι πλανάρες έχεις ρε Pier Paolo.

7

Αντίο Ιούδα. Δεν θα μας λείψεις.

Κύριος ο Πιλάτος. Αν και δεν έπλυνε τα χέρια του. Πάντα τον συμπαθούσα, δε ξέρω.

Ε, ρε γαμώτο.

8

Και κάπως έτσι τελειώνει σιγά- σιγά το «Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο» του Pier Paolo Pasolini. Στα τελευταία λεπτά του έργου η ένταση αποσυντίθεται με την περιφορά του Ιησού και την ταφή σε μια σκοτεινή και ατμοσφαιρική, έντονα δυναμική δε, σεκάνς για να καταλήξει στην ανάσταση και την εντολή προς του μαθητές.

Η αλήθεια είναι ότι αν και η διάρκεια του φιλμ είναι κάτι παραπάνω από 2 ώρες περνάει- αν όχι ευχάριστα- σίγουρα με ροή η οποία χαρακτηρίζεται τουλάχιστον ικανοποιητική (κυρίως στο δεύτερο μισό). Θες λίγο το γρήγορο μοντάζ, θες τα καθηλωτικά πλάνα του Pasolini, θες η συνεχής χρήση μουσικής η οποία- προσδίδοντας μια μεταμοντέρνα οπερατική αισθητική- αποτελείται από ετερόκλητες επιλογές θεμάτων, εντάσσοντας στο ίδιο καλλιτεχνικό context τους Bach, Mozart, Webern, και Blind Willie Johnson, αυτή η ταινία σου αφήνει μια πολύ γλυκιά αίσθηση στο τέλος.

Η ζωή του Ιησού μας παρουσιάζεται από μια οπτική η οποία σε κάθε περίπτωση υπερτονίζει τα επαναστατικά χαρακτηριστικά των λόγων και πράξεων Του σε μια Μέση Ανατολή η οποία τόσο πολεοδομικά, όσο και σε ο,τι αφορά το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων, μας παρουσιάζεται σαν μια παραγκούπολη της Λατινικής Αμερικής.

Θα πρότεινα δίχως μεγάλες επιφυλάξεις το “Gospel…” στον καθένα που θα ήθελα να δει μια ταινία για την ζωή του Ιησού, ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων, ακριβώς επειδή αποτελεί, σε πρώτη φάση, ένα άρτια εκτελεσμένο καλλιτεχνικό εγχείρημα, ενώ εν συνεχεία μπορεί να αναγνωστεί ως ένα θρησκευτικό δράμα ή ως ένας παραλληλισμός μεταξύ των γραπτών του ευαγγελίου και των ιδεών της Αριστεράς.

Δεν ξέρω αν αυτή είναι η καλύτερη ή η χειρότερη ταινία τέτοιου περιεχομένου, αυτό εναπόκειται στην κρίση του καθενός, το γεγονός δε, και μόνον αυτό, ότι δεν έχει επιλεχθεί για ακατάσχετο πασχαλινό brainwash από τα ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια, σίγουρα έχει να πει κάτι για την συνολική αισθητική του συγκεκριμένου φιλμ.

ΥΓ1: Speaking of, αγαπημένη στιγμή της μεγάλης εβδομάδας είναι όταν το megamou ξεμένει από στοκ και βάζει τον “Σπάρτακο”. Επειδή στο τέλος τον σταυρώνουν. Μάλλον.

ΥΓ2: Καλή Ανάσταση, να φάτε και να πιείτε με την ψυχή σας και να είστε πάντα κοντά σε αυτούς που αγαπάτε.

 

Closerfield


Μουσικός, κοντός, αξύριστος. Τα τελευταία 9 χρόνια πίνει Stoli με δύο πάγους και φέτα λεμόνι. Όχι κάθε μέρα. Τι μας περάσατε;