Ενήλικα καρτούν, ο ήρωας που χρειαζόμαστε, όχι αυτός που μας αξίζει

mor

Επιτέλους ολοκλήρωσα το -διαβόητο πλέον- Rick and Morty,που γνωστοί και άγνωστοι μου προμόταραν σποραδικά για χρόνια, με πειστικότατα επιχειρήματα όπως “ΕΙΣΑΙ ΣΟΒΑΡΗ ΚΟΠΕΛΑ ΜΟΥ ΤΙ ΚΑΝΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΟΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ΣΟΥ ΣΕ ΕΥΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ”. Από όλο αυτό θα σταθώ στο “ευρεία”. Κι αυτό διότι, μόνο έτσι δεν μπορεί να κριθεί, αφού απευθύνεται καθαρά σε ένα τμήμα ανθρώπων που ανήκουν σε δύο γενιές ενηλίκων (αλλά όχι ακριβώς), και με αβλαβείς διαστροφές (αλλά όχι ακριβώς). Και αν, φίλε τηλεθεατή, δεν έχεις καταπιαστεί με το σπορ ακόμα, ίσως είναι δείγμα υγειούς εγκεφαλικής λειτουργίας, αν και μεταξύ μας, χ ά ν ε ι ς. Επίσης, για όσους ενδιαφέρονται και δεν τους καλύπτουν τα λούτρινα Mr.Meeseeks και η Monopoly, πλέον κυκλοφορεί και σχετική ταινία σεξουλιάρικου περιεχομένου.

Ευρύτερα τώρα, είμαστε άνθρωποι που γαλουχηθήκαμε με βιντεοκασέτες Disney και Dragonball σουκού στον ΑΝΤ1, πέραν όλων των άλλων αντίστοιχων πηγών ανηλίκων νοητικών ναρκωτικών. Οπότε την κλίση την έχουμε σπαστικά ριζωμένη, και αν έχουμε μπει στην διαδικασία να ξαναπαρακολουθήσουμε ακόμα κι αυτά, είναι βέβαιο πως θα ανακαλύψουμε κι εκεί κρυμμένα διφορούμενα διαμαντάκια. Άλλωστε, μία από τις σημαντικές ρίζες του όλου φαινομένου “ενήλικο κινούμενο σχέδιο” δεν είναι παρά η αναζήτηση μιας παιδικότητας που έχουμε κλείσει σε κουτάκι και έχουμε πετάξει στην θάλασσα. Δεμένη με αλυσίδες.

Η τάση όμως για σειρές καθαρά τέτοιου είδους ξεκίνησε την δεκαετία του ’70 με το “Fritz the Cat”, το πρώτο cartoon που έλαβε X rating (με τα τότε δεδομένα φυσικά). Όχι ότι αυτό αποθάρρυνε το ρεύμα, απεναντίας,σταδιακά άρχισαν να ξεπετάγονται όλο και περισσότερες αντίστοιχες σειρές, τόσες που πλέον υπάρχει ξεχωριστό βραβείο Emmy για “Εξέχον Πρόγραμμα Κινουμένων Σχεδίων”. Και, μεταξύ μας, αξίζει να υφίσταται, αφού μιλάμε για ένα άκρως ιδιάζον και δύσκολο παρακλάδι της σύγχρονης ποπ κουλτούρας. Σπάει τους φραγμούς της λογικής και ικανοποιεί για περίπου 20 λεπτά τις τάσεις φυγής μας, έστω και νοητικά,με τρόπους που το “παραδοσιακό” filmmaking πρακτικά δεν μπορεί να συναγωνιστεί, ούτε καν να συλλάβει. Ζητάει ο οργανισμός σου παράλληλη διάσταση που η θάλασσα τρώγεται, το δέρμα σου είναι καθρέφτης και όλοι είμαστε κλώνοι του Ricky Martin; Εδώ είσαι.

Θα μπορούσαμε να τις θέσουμε σε 4 κατηγορίες με άξονα την χαρντκορίλα τους:

 

1. “έχω κενό τρίτη ώρα και κάνω τσιγάρο στο προαύλιο” (λόγου χάριν Johnny Bravo, Adventure Time, Bob’s Burgers)

 

2. “καπνίζω στο διάλειμμα στο γραφείο και θάβω το αφεντικό μου” (λόγου χάριν South Park, Metalocalypse, American Dad)

 

3. “ό,τι μυρίζει, γυρίζει” (λόγου χάριν Futurama, BoJack Horseman, Archer)

 

4.  ξεχωριστά βάζω το Mr.Pickles, γιατί χρειάζεται να έχεις αντισώματα Cannibal Corpse (τουλάχιστον)

(Σε Ασία μεριά δεν πλησιάζω όσο κι αν αγαπώ, γιατί δεν θα τελειώσει ποτέ το άρθρο και η μέτρηση γίνεται με αριθμό πλοκαμιών)

Αν και σαφώς υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε θεματολογία κάθε σειράς (αν εξαιρέσουμε μερικά επαναλαμβανόμενα μοτίβα τύπου “καρακλισέ αμερικανική οικογένεια,με μπαμπά-μαμά-παιδάκια-κατοικίδιο/παππού/εξωγήινο σύμβολα”), η κοινή ταυτότητα όλων είναι το χιούμορ και η φαντασία ως όπλα μαζικής παρωδίας μίας πραγματικότητας που συγκαταλέγεται από μόνη της ήδη σε αυτήν την κατηγορία. Γιατί, ας είμαστε αντικειμενικοί, ΕΧΕΙ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΠΛΑΚΑ. Και αναφέρομαι στο γενικό πλαίσιο, δεν θα το γυρίσω σε κομμουνιστικό μανιφέστο. Η εποχή που ζούμε είναι τουλάχιστον πολύπλοκη και προβληματική με τόσους πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Και η κωμωδία, όπως πάντα, δεν είναι παρά μία αντανάκλαση αυτής. Εδώ λοιπόν έρχονται αυτές οι μικρές ένοχες και μερικές φορές ακραίες απολαύσεις (ακόμα στα cartoons αναφέρομαι μην παρεξηγηθούμε), να κάνουν μια αγκαλιά σε όλους εμάς τους παρολίγον υγιείς λειτουργικούς ενήλικες, που ακόμα πασχίζουμε να διακωμωδήσουμε την καθημερινότητα μας.

Το πιο σημαντικό στοιχείο των “ενηλίκων” cartoon παρ’όλα αυτά, κρίνεται το γεγονός ότι είναι ειλικρινή σε σημείο χυδαιότητας. Οι δημιουργοί χέστηκαν (με φωτάκια και γκλίτερ) για τους σαθρούς ηθικούς σου κώδικες και τα υπανάπτυκτα συναισθήματα σου, πόσο μάλλον τα στοχοποιούν. Δεν τους ενδιαφέρει να έχουν θετικό feedback ή να είναι όλα αψεγάδιαστα. Δεν οριοθετούν την κρίση σου, ούτε τον τρόπο απορρόφησης της εκάστοτε ατάκας. Αντιθέτως,ανεβάζουν τον πήχη, μεγενθύνουν και πετάνε τσίφτικα και ανοιχτά στο τραπέζι ζωικά ένστικτα, κοινωνικά taboo και κάκιστα σύγχρονα πρότυπα, με γκάμα από φυλετικό ρατσισμό μέχρι εθισμό, και μισογυνισμό μέχρι αυτο-ερωτική ασφυξία. Ναι, είναι προσχεδιασμένα να σε σοκάρουν και να σε κρατήσουν σε εγρήγορση, αλλά δεν προσφέρει και μία βαθιά ανακούφιση αυτή η ακομπλεξάριστη προβολή; Όπως είχε πεi και ο Τσόρτσιλ “ένα αστείο είναι κάτι πολύ σοβαρό”,και σίγουρα, κάτι ξέρει καλύτερα από εμάς.

Σε έναν πλανήτη λοιπόν, που σχεδόν επιβάλλει να είμαστε μονίμως ειδικά εκπαιδευμένοι κομάντο, ώριμοι, πολυσχιδείς, πάντα σοβαροί και ψαγμένοι (hipster alert), και κυρίως χωρίς ψυχολογικά προβλήματα, έχει μία ειλικρινά μοναδική ομορφιά να μπορείς να ταυτιστείς με ένα animation. Είτε επειδή όντως βρήκες ένα τέτοιο πρότυπο, που δεν μπορεί να υπάρξει στον 4D κόσμο για κανένα λόγο. Είτε επειδή βρήκες ένα άλλο, λίγο πιο παραπληγικό και κακοσχεδιασμένο που όμως μπορεί, και σου θυμίζει τον εαυτό σου σε σημείο ακραία ύποπτο. Άλλωστε, ας μην ξεχνάμε, μπορεί ήδη να είμαστε κι εμείς ένα trash reality show για εξωγήινους. Με φουσκωμένα νούμερα τηλεθέασης και χείριστα ratings.

Καλή παρακολούθηση λοιπόν!

Ελπίδα Κατσαφάδου


H αλήθεια κρύβεται στους Tool, στο Rocky Horror Picture Show, στο δίπιτο σουβλάκι απ' όλα και στον Γιάννη Φλωρινιώτη