Φίλης τον φίλο φίλευε

filis2

Τον Νίκο Φίλη δεν τον ξέραμε. Ενδεχομένως κάποιοι να είχαμε ακούσει ότι υπήρξε διευθυντής της «Αυγής», ή να μας τον είχαν συστήσει σε αυθόρμητη επαγγελματική μάζωξη, ή να ψαχουλέψαμε κάποτε τα τρίσβαθα του ΚΚΕ εσωτερικού, ή να είμαστε απ’ το Μεσολόγγι και να μας έχουν πει αυτή την ιστορία –ότι ο πατέρας του έκανε φυλακή στα μέρη μας. Οι περισσότεροι, βέβαια, τον μάθαμε όταν ανέλαβε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ στην περασμένη κυβέρνηση.

Και όλοι τον προσέξαμε όταν, μετά τις εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου, αναβαθμίστηκε, επωμιζόμενος το φλεγόμενο υπουργείο Παιδείας.

Κάποιοι εξέφρασαν εξαρχής επιφυλάξεις για τον νέο υπουργό. Κάποιοι άλλοι έσπευσαν να υπογραμμίσουν τις ανωφέρειες του συγκεκριμένου πόστου και συνέστησαν υπομονή, προκειμένου να τον κρίνουμε από το έργο του. Ωστόσο, ο πολιτικός –πολλώ δε μάλλον, ο υπουργός- κρίνεται και από τις δηλώσεις του. Αυτό δεν είναι κακό. Το δυστύχημα είναι ότι, συνήθως, κρίνεται για δηλώσεις που δεν έχουν καθόλου να κάνουν με κάποια φιλοδοξία επίλυσης ζητημάτων της δικαιοδοσίας του. Δεν είναι και η πρώτη φορά που βλέπουμε υπουργό να βγαίνει και να πετάει στο άσχετο δυο σκαστούρια, που καμία συνάφεια δεν έχουν ούτε με τη λογική του παρόντος, ούτε με ό,τι έχει ο ίδιος χρέος να κάνει. Ωστόσο πολύ σπάνια αναρωτηθήκαμε «στάσου, δηλαδή, για ποιο λόγο λέει αυτά που λέει;». Και ακόμα πιο σπάνια απορήσαμε «γιατί τα λέει τώρα;».

Ο Νίκος Φίλης, καλεσμένος στο Star, αναφερόμενος σε παλαιά τοποθέτησή του περί της γενοκτονίας των Ποντίων, επέμεινε σε απόψεις που είχε εκφράσει χρόνια πριν, ότι συμμερίζεται πολλούς ιστορικούς και διεθνολόγους «που έκαναν διάκριση ανάμεσα στην αιματηρή εθνοκάθαρση και το φαινόμενο της γενοκτονίας». «Αυτό δεν σημαίνει», είπε, «ότι δεν αναγνωρίζουμε το αίμα, τον πόνο, όσα έχουν υποστεί οι Πόντιοι, από τη θηριωδία των Τούρκων. Αυτό είναι άλλο πράγμα και άλλο πράγμα η γενοκτονία με αυστηρή επιστημονική έννοια».

Αρχικά, kudos στον υπουργό για τη διαχρονική σταθερότητα των απόψεών του. Ωστόσο οι συγκεκριμένες απόψεις επανεισήγαγαν, μέσα σε λιγότερο από 12 ώρες, ένα (αμετάκλητο) εθνικό ζήτημα στον πολιτικό διάλογο. Ο Νίκος Φίλης δεν εξέφρασε την άποψή του με την ιδιότητα του ιστορικού ή του ερευνητή ή του διεθνολόγου –που δεν διαθέτει. Ή, έστω, με την ιδιότητα του δημοσιογράφου. Επέλεξε να μιλήσει με την ιδιότητα του υπουργού Παιδείας και παρά το γεγονός ότι υπάρχει απόφαση της ελληνικής Βουλής για τη γενοκτονία –κι ας αλλάζουν οι καιροί κι ξέρουμε, πια, ότι χωράνε και διαφορετικές απόψεις επί θεμάτων.

Το πρόβλημα δεν είναι το τι είπε ο Φίλης για τους Πόντιους. Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι το τι ΔΕΝ είπε ο Φίλης. Τι δεν είπε για την Παιδεία. Και γιατί αυτά που ΔΕΝ είπε, επέλεξε να τα κάνει γαργάρα αυτή τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Ο Φίλης λέει ότι το Δημοκρίτειο, που ακυρώνει μαθήματα λόγω κρύου, δεν είναι ο κανόνας. Λέει, επίσης, ότι δεν υπάρχουν κενά στα σχολεία. Ο Φίλης διατείνεται ότι «το Δημόσιο σχολείο είναι η πιο ορατή στιγμή της ισότητας των πολιτών» και δεν λέει ότι μόνο με τα ιδιωτικά μαθήματα οι μαθητές περνούν τις τάξεις. Ο Φίλης λέει ότι δεν υπάρχουν ελλείψεις εκπαιδευτικών σε βασικές ειδικότητες. Δεν λέει, όμως, ότι τα Ειδικά, ή τα Μουσικά σχολεία, ψάχνουν καθηγητές με το τουφέκι. Ο Φίλης αναφέρεται φιλολογικά στις «μεγαλύτερες ανάγκες της χώρας σε εκπαιδευτικούς, εξαιτίας της μορφολογίας της και του νησιωτικού συμπλέγματος» και δεν λέει ότι, στην πραγματικότητα, πολλοί από τους προσλαμβανόμενους αναπληρωτές είτε δεν εμφανίζονται για ανάληψη υπηρεσίας, είτε αναλαμβάνουν και παραιτούνται, εξαιτίας των τεράστιων προσκομμάτων που βάζει η συγκεκριμένη «μορφολογία» και το «νησιωτικό σύμπλεγμα», με συνέπεια την αδυναμία της κανονικής λειτουργίας του σχολείου για μεγάλο διάστημα. Ο λαλίστατος Φίλης αποφεύγει, ξαφνικά, να τοποθετηθεί επί της επιβολής ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση. Και δεν αναφέρει ότι όλοι οι πολίτες τούτης δω της χώρας μαθαίνουν αγγλικά και φυσική στα φροντιστήρια. Ο Φίλης δηλώνει ότι στα Πανεπιστήμια γίνονται οι περισσότερες περικοπές γιατί «στις συνθήκες κρίσης η κυβέρνηση επέλεξε να στηριχθεί η πρωτοβάθμια και η δευτεροβάθμια εκπαίδευση», την ώρα που οι «τρύπες» σ’ αυτές τις «πριμοδοτούμενες» βαθμίδες εκπαίδευσης αγγίζουν τις 6.500. Ισχυρίζεται ότι τα ΑΕΙ μπορούν να έχουν έσοδα από ερευνητικά προγράμματα και δεν ομολογεί ότι η (υποχρεωτική) περίθαλψη των φοιτητών «τρίζει», καθώς οι σχολές αδυνατούν να πληρώσουν τους γιατρούς ή τα φάρμακα που χρειάζονται οι φοιτητές τους και, έτσι, τα νοσοκομεία φεσώνονται.

Και τελικά, ο Φίλης φαίνεται πρόθυμος να επαναλάβει μια άποψη περί εθνοκάθαρσης των Ποντίων και να ξεσηκώσει πανεθνικό τσουνάμι –την ώρα που δεν τολμά ν’ αγγίξει την υποχρεωτική εκμάθηση των θρησκευτικών ή τις σκανδαλώδεις μετατάξεις στα υπουργεία.

Ίσως να είναι καλή φάση να κάνεις εμπρηστικές δηλώσεις περί γενοκτονίας, προκειμένου να μην ασχοληθεί κανείς με τον κατήφορο που ‘χει πάρει η Δημόσια Παιδεία. Και, ενδεχομένως, να είναι ενδεδειγμένη πολιτική τακτική το παράδοξο ν’ απαντάς στα προβλήματα εθνικής ταυτότητας με εκσυγχρονιστικές χειροβομβίδες και στα αινίγματα εθνικής οικονομίας, με εννοιολογικές ασάφειες.

Είναι, πλέον, ξεκάθαρο ότι ελέω μνημονιακών δεσμών, η κυβέρνηση δεν μπορεί να κάνει τίποτα που να θυμίζει πραγματική μεταρρύθμιση.

Γιατί, λοιπόν, να μην ανάψει, τουλάχιστον, τα αίματα.

Κάτια Αντωνιάδη


Γνωρίζει ολίγη γραφή και δηλώνει θιασώτης της ανάγνωσης. Ειδικός της παραδοξολογίας και της τέχνης του σαρκασμού. Απεχθάνεται τις περιγραφές στο τρίτο πρόσωπο.