Strict Standards: Declaration of prettymenu::start_el() should be compatible with Walker_Nav_Menu::start_el(&$output, $item, $depth = 0, $args = Array, $id = 0) in /var/www/vhosts/mudtimes.gr/httpdocs/wp-content/themes/mudtimes/functions.php on line 258
Γιατί η Marvel καταστρέφει τον κινηματογράφο σου - Mud Times
Notice: Undefined index: mobile_avatar_display in /var/www/vhosts/mudtimes.gr/httpdocs/wp-content/plugins/sexy-author-bio/public/class-sexy-author-bio.php on line 815

Notice: Undefined index: in /var/www/vhosts/mudtimes.gr/httpdocs/wp-content/plugins/sexy-author-bio/public/class-sexy-author-bio.php on line 879

Notice: Undefined index: in /var/www/vhosts/mudtimes.gr/httpdocs/wp-content/plugins/sexy-author-bio/public/class-sexy-author-bio.php on line 880

Notice: Undefined index: in /var/www/vhosts/mudtimes.gr/httpdocs/wp-content/plugins/sexy-author-bio/public/class-sexy-author-bio.php on line 881

Notice: Undefined index: in /var/www/vhosts/mudtimes.gr/httpdocs/wp-content/plugins/sexy-author-bio/public/class-sexy-author-bio.php on line 882

Γιατί η Marvel καταστρέφει τον κινηματογράφο σου

mar

Το 2016 δεν ήταν ακριβώς αυτό που θα αποκαλούσα μια κινηματογραφική χρονιά. Οι 9 μήνες ξηρασίας που χώρισαν το Hail Caesar από το Arrival είναι το μεγαλύτερο διάστημα που έχω απέχει από το σινεμά και κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποδοθεί στην τύχη. Τουλάχιστον όχι σε έναν βιομηχανοποιημένο χώρο όπως ο κινηματογράφος, ο οποίος λειτουργεί βάσει σχεδίου και με υπολογισμένες επιλογές. Υπάρχει λόγος που στο 2016 έγινε διανομή 38 καινούριων σίκουελ. Υπάρχει λόγος που ταινίες όπως το Paterson και το Nocturnal Animals φιλοξενήθηκαν από ελάχιστες αίθουσες. Υπάρχει λόγος που διανύουμε την χρυσή εποχή της…τηλεόρασης.

Ο λόγος, όπως σωστά μαντεύεις είναι το χρήμα. Καλώς ή κακώς (κακώς) το χρήμα είναι το μεγάλο, απαραίτητο γρανάζι που κρατάει την κινηματογραφική μηχανή σε λειτουργία. Ο κινηματογράφος παράγεται από χρήμα και παράγει χρήμα. Αυτό δεν έχει αλλάξει στα 100 και βάλε χρόνια ιστορίας του και δεν πρόκειται. Επειδή όμως όλες οι βιομηχανίες προσαρμόζουν τα προϊόντα τους στις ανάγκες και τις τάσεις του κοινού που τα καταναλώνει, έτσι κι ο κινηματογράφος εστιάζει την παραγωγή του σε ότι αφαιρεί πιο εύκολα το αντίτιμο του εισιτηρίου από το πορτοφόλι του κοινού του. Πόσο μάλλον το 2016 που η πειρατεία συρρικνώνει απελπιστικά τα συνολικά δυνητικά έσοδα που έχει μια ταινία. Τα μεγάλα στούντιο σε χρειάζονται στο σινεμά. Για να το κάνουν, τα μεγάλα στούντιο είναι προετοιμασμένα να σου δώσουν ακριβώς αυτό που θες. Το ερώτημα λοιπόν είναι, τι ακριβώς θες;

Η απάντηση που φαίνεται να δίνουμε ως κοινό είναι ότι θέλουμε την δοκιμασμένη φόρμουλα της Marvel, η οποία τα τελευταία χρόνια μονοπωλεί εξουθενωτικά την παραγωγή. Κι αυτό με φέρνει στον τίτλο του άρθρου. Η συνταγή της Marvel καταστρέφει τον κινηματογράφο σου. Καταστρέφει τον κινηματογράφο μας. Για να μην παρεξηγηθώ, δεν αναφέρομαι στην θεματολογία της, αλλά στον τρόπο με τον οποίο μετουσιώνεται σε κινηματογραφικό υλικό. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Όλες οι ταινίες της Marvel είναι αντικειμενικά κακές. Κακές μιλώντας πάντα με στενά κινηματογραφικούς όρους. Αν μια εντυπωσιακή σκηνή μάχης με υπερσύγχρονα εφέ σε έφερε σε nerdγασμό δεν είναι κριτήριο για την ποιότητα μιας ταινίας, τουλάχιστον με τον τρόπο που ο κινηματογράφος αναλύεται διαχρονικά. Μπορεί πρόσκαιρα να επιφέρει ενθουσιασμό, αλλά ταινίες όπως ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών έχουν αποδείξει ότι αυτού του είδους οι σκηνές, που είναι φυσικά απαραίτητες για το είδος, δεν πρέπει να είναι πυροτεχνήματα, αλλά μέρος ενός καλοδομημένου, λειτουργικού συνόλου. Επειδή ο κινηματογράφος είναι ακριβώς αυτό, διαφορετικές συνιστώσες που όλες μαζί καλούνται να βρουν την κατάλληλη χημεία και να αναδειχθούν διά του συνόλου τους, αξίζει να εξετάσουμε το πως κάποιες από τις βασικότερες εξ αυτών λειτουργούν, ή μάλλον δεν λειτουργούν στο κινηματογραφικό σύμπαν της Marvel.

 

 

Ύφος, αισθητική, εικαστικότητα

5

Άχρωμο ύφος, ουδέτερη αισθητική, ανύπαρκτη εικαστικότητα. Το κοινό είναι συγκαταβατικό με τις ανέμπνευστες στην καλύτερη περίπτωση επιλογές της καλλιτεχνικής διεύθυνσης της Marvel, αλλά αξίζει να αναρωτηθούμε αν θέλουμε έναν παθητικό κινηματογράφο που ο εγκέφαλός μας απορροφά ότι του δίνεται στον αυτόματο πιλότο ή υπερβατικές κινηματογραφικές εμπειρίες (βλέπε Star Wars) που μας προτείνουν νέα αισθητικά κριτήρια, που ιδρύουν μόδες, που προσδιορίζουν κάθε πλάνο και χαρακτήρα με την αρμόζουσα εικαστικότητα.

Ας κάνουμε ένα σύντομο μάθημα στο τεχνικό κομμάτι του κινηματογράφου. Τα έργα γυρίζονται με δύο τρόπους, φιλμ ή digital.

Το φιλμ αποτυπώνει την εικόνα με μεγαλύτερη ζωντάνια, με πιο έντονα χρώματα, με βάθος και βαρύτητα. Το φιλμ κοστίζει. Η Marvel δεν χρησιμοποιεί φιλμ.

Τα έργα της Marvel γυρίζονται με ψηφιακές κάμερες. Οι ταινίες που γυρίζονται με την ψηφιακή μέθοδο περνάνε από την φάση του color grading για να ανακτήσουν την χαμένη ζωντάνια τους, όπου τα χρώματα όλων των πλάνων επεξεργάζονται από την καλλιτεχνική διεύθυνση, ώστε να ταιριάξουν κατάλληλα με το ύφος της κάθε σκηνής και της ταινίας γενικότερα. Το υλικό με άλλα λόγια προσανατολίζεται οπτικά μέσω αυτής της διαδικασίας, ώστε να εξυπηρετήσει το όραμα του σκηνοθέτη και τελικά να επιφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα στον θεατή. To color grading κοστίζει. Η Marvel δεν κάνει color grading.

Εδώ μία πρόσφατη ταινία δράσης που έκανε.

 

Μουσική

4

Μπορείς να τραγουδήσεις κάτι από την τριλογία του Άρχοντα; Από Harry Potter; Από Star Wars; Από το σύμπαν της Marvel…;

Το σύγχρονο παράδειγμα της συνεργασίας του Christopher Nolan με τον Γερμανό συνθέτη Hans Zimmer είναι αντιπροσωπευτικό της δύναμης που έχει το στοιχείο της μουσικής στον κινηματογράφο. Ας πάρουμε για παράδειγμα το Inception. Στην τελευταία σκηνή, που ακόμη μνημονεύεται για το αμφίσημο νόημά της και το συναισθηματικό της αντίκτυπο, δεν υπάρχει καθόλου διάλογoς. Τα τελευταία πέντε λεπτά της ταινίας κερδίζουν την βαρύτητά και το νόημά τους αποκλειστικά από την μουσική επένδυση, όπου το “Time” του Zimmer ξεχειλίζει από συναίσθημα. Ο Nolan, αναγνωρίζοντας την δύναμη του τραγουδιού, αποφάσισε να κλείσει την αυλαία με οδηγό την μουσική, προσαρμόζοντας την επιμέλεια της εικόνας στον ρυθμό της. Σε καλώ να θυμηθείς εδώ την σκηνή, πρώτα χωρίς ήχο. Τίποτα το ιδιαίτερο. Τώρα δες την κανονικά. Έχει πλέον αναχθεί σε μια πλούσια κινηματογραφική εμπειρία. Τέτοια είναι η δύναμη της μουσικής στον κινηματογράφο, τον μεταμορφώνει.

Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι η μουσική επένδυση είναι απαραίτητη ή ότι ο κινηματογράφος δεν μπορεί να στηριχθεί σε άλλα μέσα για να προκαλέσει συγκίνηση, φόβο, νευρικότητα, ανακούφιση. Στο No Country for Old Men οι αδερφοί Κοέν επέλεξαν να μην χρησιμοποιήσουν καθόλου μουσική, ωστόσο αυτή ήταν μια συνειδητή επιλογή που εξυπηρετούσε τον χαρακτήρα και την ατμόσφαιρα της ταινίας.

Αντίθετα, η συνειδητή επιλογή που φαίνεται να έχει κάνει η Marvel είναι να ντύσει το σύμπαν της με μουσική ασανσέρ. Είναι περιορισμένη σε ρόλο κομπάρσου, εξορισμένη στο περιθώριο. Παίζει σιγανά πίσω από την φωνή κάποιου αφηγητή που μας εξηγεί τα αυτονόητα ή κάποιου πρωταγωνιστή που μονολογεί τις σκέψεις και τα κίνητρά του. Η Marvel αρνείται επιδεικτικά ότι η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως αφηγηματικό μέσο και να εγείρει συναισθήματα, ίσως επειδή θεωρεί ότι το κοινό της είναι αρκετά αφελές για να αποκωδικοποιήσει τα μηνύματά της. Ευτυχώς, ειδικά στο είδος της φαντασίας, υπάρχουν σκηνές όπως η θυσία του Φάραμιρ στην Επιστροφή του Βασιλιά, η τελευταία παρέλαση των Εντ στους Δύο πύργους και το κλείσιμο του Return of the Jedi για να μας υπενθυμίζουν ότι η αφέλεια είναι όλη δική της.

 

Συνεργασία με ηθοποιούς

3

Ο Edward Norton δέχθηκε να υποδυθεί τον Hulk με τον όρο να παρέμβει στο σενάριο, ώστε να προσθέσει βάθος και χρώμα στον χαρακτήρα του. O Mickey Rourke ακριβώς το ίδιο, αρνούμενος να υποδυθεί έναν κακό που είναι κακός γιατί…έτσι. Τελικά κι οι δύο προδόθηκαν αισχρά, αφού η Marvel έκοψε στο μοντάζ όσες αλλαγές έκαναν στους χαρακτήρες τους, διανέμοντας ως συνήθως μια idiot friendly εκδοχή στις αίθουσες.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Idris Elba δήλωσε  ότι στα γυρίσματα των ταινιών Thor ένιωθε χαζός.

Ο Jeremy Renner διαμαρτυρήθηκε ότι η Marvel απέκρυψε βασικά σημεία του σεναρίου, ώστε να υπογράψει πιο εύκολα.

Η Natalie Portman ήθελε να παραιτηθεί από το δεύτερο Thor, όταν η Marvel αντικατέστησε τον σκηνοθέτη με τον οποίο ήθελε να συνεργαστεί κυριολεκτικά στιγμές πριν αρχίσουν τα γυρίσματα.

Είναι κοινό μυστικό ότι ο Chris Evans σκέφτεται να παρατήσει την υποκριτική, επειδή το μακρόχρονο συμβόλαιό του με την Marvel που λήγει το 2020 δεν του αφήνει χρονικά περιθώρια να κυνηγήσει άλλες ευκαιρίες κι έχει αφαιμάξει την δημιουργικότητά του.

Αναρωτιέμαι πόσες έστω ενδιαφέρουσες ερμηνείες μπορούν να ξεπηδήσουν από ένα τέτοιο φασιστικό περιβάλλον, όπου η δημιουργικότητα του καλλιτέχνη καταπιέζεται κι η υποκριτική ελευθερία είναι δεσμευμένη. Μια ματιά στην τρέχουσα φιλμογραφία της Marvel μου δίνει εύκολα την απάντηση. Καμία.

 

Πρωτοτυπία, πρωτοπορία, ρίσκο

2

Εντάξει το παραδέχομαι, νωρίτερα που έβαλα σε bold ότι όλες οι ταινίες της Marvel είναι αντικειμενικά κακές ίσως να μην το εννοούσα.

Αν ήμουν τόσο απόλυτος θα αδικούσα το Deadpool. Σπάει το τέταρτο τείχος, είναι μέτα, η βία είναι πιο ποπ, το χιούμορ πιο βρόμικο, πιο ενήλικο. Όπως πρωταγωνιστής της είναι αντιήρωας, έτσι κι η ίδια η ταινία είναι αντι-Μάρβελ. Τόλμησε να είναι διαφορετική και ιδιαίτερη, στοιχεία που λείπουν παραδοσιακά από την φιλμογραφία της εταιρίας.

Μιλώντας με όρους κόμικ, η πρωτοτυπία είναι ο κρυπτονίτης της Marvel. Αρνείται να αποδράσει από τα στενά αισθητικά όρια που έχει επιβάλει στον εαυτό της και φοβάται να παρεκκλίνει από την σεναριακή συνταγή που ανακυκλώνει με οικονομική επιτυχία σε όλες τις παραγωγές της. Τα υλικά της συνταγής είναι συγκεκριμένα κι αν λείπουν ή αλλοιωθούν κόβει η μαγιά. Οι πρωταγωνιστές έχουν κάποιου είδους τραύμα στο παρελθόν τους, συνήθως οικογενειακό, ή κάποια αδυναμία αλλά είναι έμφυτα καλοί. Ο κακός είναι απλά…κακός, συνήθως Ρώσος (ψυχολογικό κατάλοιπο του ψυχρού πολέμου) ή Άραβας επειδή το επιτάσσει η πολιτική και στρατιωτική αμερικανική προπαγάνδα. Στην μυθολογία του κακού μπλέκεται κι ένα είδος νοσηρής τεχνοφοβικής ιδεοληψίας, αφού συχνά πρόκειται για κάποια διάνοια της μηχανικής ή πληροφορικής ή κάποιο ξεκούρδιστο ρομπότ. Κάπου εδώ μας συστήνεται μια γυναίκα, η οποία κατά κανόνα λειτουργεί σαν έπαθλο για τον πρωταγωνιστή εφ’ όσον φέρει εις πέρας την αποστολή του. Ο καλός συνήθως έχει έναν φίλο, λιγότερο εντυπωσιακό και ικανό, που σε κάποια φάση χάνει την πίστη του στην ηγεσία του πρωταγωνιστή και αποχωρεί από το πλευρό του. Στην κλιμάκωση του έργου, δηλαδή την τελευταία μάχη όπου γίνεται του green screen το κάγκελο, ο φίλος του πρωταγωνιστή μας συνειδητοποιεί το λάθος του και γυρνάει για να τον βοηθήσει, who saw that coming! Το καλό με τα πολλά επικρατεί, αγκαλιές, φιλιά και credits. A και κάπου στους τίτλους τέλους κρύβεται ένα teaser της επόμενης ταινίας, για να μην ξεχάσουμε να πληρώσουμε άλλα 7 ευρώ σε 2 χρόνια. -Every Marvel movie ever.

Βέβαια, όπως κάθε μαγειρική συνταγή χρειάζεται τον κατάλληλο μάγειρα, έτσι κι η Marvel φροντίζει να προσλαμβάνει τεχνοκράτες, μισθοφόρους σκηνοθέτες με την εντολή να εφαρμόσουν κάθε επιθυμία της και προπάντων, να μην τολμήσουν να προσθέσουν κάποιο καρύκευμα ή, θεός φυλάξει, συστατικό στην συνταγή. Μου αρέσει να τους φαντάζομαι να ορκίζονται με το δεξί χέρι στο ευαγγέλιο την πλήρη τους υποταγή. Δεν αποκλείεται αυτή η εικόνα να μην είναι μακριά από την αλήθεια.

av

Κάθε χρόνο προτείνονται περίπου 50.000 σενάρια στα αμερικανικά στούντιο, ωστόσο στην καλύτερη περίπτωση το budget τους αρκεί για την χρηματοδότηση μόλις 4 παραγωγών. Ψηλά στην ιεραρχία κάθε στούντιο υπάρχει ο pitcher, o άνθρωπος που δίνει το πράσινο φως για να μπει ένα σενάριο στην διαδικασία της παραγωγής. Ο pitcher στέκεται μόνιμα σε κινούμενη άμμο, αφού αν οι 3-4 επιλογές που κάνει δεν αποφέρουν τα κατάλληλα έσοδα θα απολυθεί. Τα στούντιο αναθέτουν αυτή τη δουλειά σε ανθρώπους που ξέρουν να αναλύουν τις ανάγκες και τάσεις του κοινού και να κρίνουν τα σενάρια με στενή οικονομική λογική. Ο pitcher δεν αποφασίζει με συναισθηματικά ή καλλιτεχνικά κριτήρια και αποφεύγει τις ρηξικέλευθες ιδέες, τις παράξενες, τις ιδιαίτερες. Συνιστούν ρίσκο κι είναι λίγοι αυτοί από εμάς που θα έπαιζαν την καριέρα τους κορόνα γράμματα.

H Marvel καταστρέφει τον κινηματογράφο σου γιατί έχει πείσει τους ιθύνοντες της κινηματογραφικής παραγωγής ότι η φόρμουλά της αποτελεί το οικονομικό στοίχημα με τις καλύτερες αποδόσεις. Όσο παραμένει σε περίοπτη θέση επιρροής κι εξουσίας και διατηρεί την ιδιότητά του κυρίαρχου trendsetter, τα στούντιο θα συνεχίζουν να μιμούνται την συνταγή της. Θα αντιπαρέρχονται την πρωτοπορία, θα καταπιέζουν την δημιουργία, θα εξουδετερώνουν την πολυχρωμία, θα φοβούνται το ρίσκο. Ως φυσικό επακόλουθο της απουσίας αυτών των χαρακτηριστικών, ο σύγχρονος κινηματογράφος οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια σε τέλμα.

Με τα λόγια του André Bazin “Cinema has not yet been invented”. Ο κινηματογράφος διανύει μόλις τον δεύτερο αιώνα ζωής του, μακροσκοπικά είναι ένα νεογέννητο είδος τέχνης. Σε μία εποχή που τα νέα τεχνολογικά μέσα προσφέρουν απλόχερα άπειρες νέες δυνατότητες τόσο στο δημιουργικό όσο και στο τεχνικό κομμάτι, το σινεμά κινδυνεύει έχοντας περιέλθει σε έναν αυτοκαταστροφικό, οπισθοδρομικό παροξυσμό να βάλει φρένο στην φυσιολογική εξέλιξή του. Ωστόσο υπάρχει ελπίδα.

Αυτό που φαίνεται να μας διαφεύγει είναι ότι στο ρετιρέ της αρχιτεκτονικής του κινηματογραφικού οικοδομήματος δύναμης δεν βρίσκονται οι διευθυντές των στούντιο ή οι pitcher, οι σκηνοθέτες, οι ηθοποιοί, οι τεχνικοί.  Βρισκόμαστε εμείς, το κοινό. Η δύναμη είναι στα χέρια μας. Όταν αρχίσουμε να δίνουμε περισσότερες ευκαιρίες σε νέες ιδέες, σε μικρές ή ανεξάρτητες παραγωγές, όταν ανοιχτούμε στο διαφορετικό, όταν αρχίσουμε να επιζητούμε ως κοινό εγκεφαλική και συναισθηματική διέγερση αντί για φθηνούς εντυπωσιασμούς, η πλάστιγγα θα γείρει αναπόφευκτα εις βάρος της δημιουργικής τυραννίας. Η πρωτοπορία θα γίνει η νέα μόδα. Η καλλιτεχνική ελευθερία θα πάρει την σκυτάλη από τα μυώδη χέρια και τις φανταχτερές στολές.

Πρόσφατα ο τριαντάχρονος Ντάμιεν Σαζέλ νεκρανάστησε το είδος του μιούζικαλ με το La La Land, προσαρμόζοντάς το στις επιταγές της νέας εποχής. Εμείς του δώσαμε αυτήν την ευκαιρία, αγκαλιάζοντας πριν δύο χρόνια το Whiplash, την πρώτη του προσπάθεια. O κινηματογράφος χρειάζεται τους Σαζέλ αυτού του κόσμου κι είναι στο χέρι μας να τους αναδείξουμε.

Άρης Χριστάκης


Film geek, ενθουσιάζεται εύκολα, του αρέσουν οι χλωμές


Notice: Use of undefined constant php - assumed 'php' in /var/www/vhosts/mudtimes.gr/httpdocs/wp-content/themes/mudtimes/single.php on line 17