Η Εξαλoγία Star Wars ήταν μια απoγoήτευση

star1

Είδα τα Star Wars πρόσφατα. Πριν κάνα μήνα. Δεν είχε τύχει ποτέ να τα δω μικρός, και από το σημείο και μετά που ερχόμουν σε συνειδητή επαφή με την popular culture και αντιλαμβανόμουν ότι υπάρχει ένα τόσο δημοφιλές και κοινωνικά επιδραστικό franchise, είχα αποφασίσει να τα δω κάποτε σε μαραθώνιο. Ξέρετε, αυτό το πράγμα που σε ενδιαφέρει πιο πολύ το να αράζεις σε έναν καναπέ και να τρως, παρά η ίδια η ταινία που βλέπεις. Γι’αυτό άλλωστε και οι ταινίες που βλέπεις σε μαραθωνίους είναι συνήθως κάπως ανούσιες και αδιάφορες (κάτι Σταρ Γουορς, κάτι Μπάτμαν, κάτι λοιποί υπερ-ήρωες δεν ξέρω και ποιοι είναι, κλπ).

Και τελικά απογοητεύτηκα. Όχι οτι είχα βέβαια σε εκτίμηση το μυαλό και το γούστο του μέσου τυπά, αυτού δηλαδή που τοποθετεί το “Dark Knight” πάνω απ’το “Stalker”, το “Dolce Vita”, το “2001” και το “2046” σε βαθμολογία στο imdb. Αλλά είχα κάποιες ελπίδες ότι 6 ταινιάκια με τόσο τεράστιο hype θα είναι κάτι καλύτερο από μαλακιούλες που βλέπουν οι φοιτητές και ενθουσιάζονται.

Έπεσα έξω. Τελικά είναι αναμενόμενο αυτό το franchise να έχει τόσο μεγάλο hype. Άλλωστε ζούμε σ’εναν κόσμο που η πιο δημοφιλής τηλεοπτική σειρά είναι μία παπαριά με ξανθιές γκόμενες που κλωσάνε αυγά δράκων, κουτσούς που γυρνάνε τα μάτια τους απ’την ανάποδη και γίνονται γύπες, θείους που τους αγγίζουν άνθρωποι-πέτρες και γίνονται και αυτοί πέτρες, και νεκρούς που ανασταίνονται.

Περίμενα εν ολίγοις να δω κάτι σοβαρό, κάτι έστω πιο σκοτεινό, πιο για ενήλικες. Αντ’αυτού, όλη η εξαλογία μου φάνηκε ένα κλισέ παιδικό παραμυθάκι στο οποίο κερδάνε οι καλοί. Δεν τρελαίνομαι για παράδειγμα ούτε με τα “Lord of the Rings”. Αναδίδουν όμως ένα σκοτάδι, ένα δέος, μία σοβαρότητα. Ακόμη κι αν είναι ένα παιδικό παραμύθι εν τέλει, ο τρόπος που αποτυπώνεται είναι πολύ πιο σοβαρός.

Είναι αλήθεια φυσικά ότι αυτή η ροπή προς την σκοτεινή αποτύπωση των ιστοριών είναι και μία τάση της εποχής. Εδώ και καμιά δεκαετία όλα αρχίζουν να αποδίδονται πιο σκοτεινά, από τους υπερ-ήρωες Μπάτμαν και Αβέντζερς και ξέρω-γω-τι, μέχρι τον James Bond και το Mad Max. Υπάρχει μία τάση προς το πομπώδες και το σκοτεινό δηλαδή ακόμα κι αν έχουμε να κάνουμε με ήρωες παιδικών κόμιξ. Κατ’επέκτασιν, ίσως δεν θα ήταν σωστό να κατηγορήσουμε μία ταινία για την κωμικότητα και την παιδικότητά της επειδή βγήκε σε μία εποχή κατά την οποία δεν είχε κυριαρχήσει στο σινεμά η τάση προς το σκοτεινό.

Βέβαια υπάρχει και το “Alien”, το οποίο κυκλοφόρησε την ίδια εποχή, αλλά είναι σοβαρότατο. Θα μου πείτε βέβαια ότι ντάξει ναι το “Alien” βγήκε την ίδια εποχή, ντάξει είναι και αυτό sci-fi, ντάξει διαδραματίζεται κι αυτό στο διάστημα, αλλά είναι horror, ενώ το Σταρ Γουορς είναι περιπέτεια, και γι’αυτό με το ένα χέζεσαι πάνω σου ενώ με το άλλο βουτάς pringles στη σως με το δεξί χέρι κάνοντας swaps στο tinder με το αριστερό.

Το θέμα το δικό μου όμως δεν ήταν να μπω σε συγκρίσεις. Το θέμα μου είναι οτι κάθισα και είδα το franchise με το μεγαλύτερο hype στον πλανήτη, και εκεί που περίμενα να νιώσω ένα δέος με κείνον τον τυπά με τα μαύρα και το γερμανικό κράνος του Β’ Παγκοσμίου (το δέος του villain δηλαδή, αυτό που σε πιάνει με τον Keyser Söze), είδα εν τέλει ένα κλισέ παιδικό παραμυθάκι. Περίμενα να δω κάτι σοβαρό, κάτι από αυτά που είναι πασίγνωστα και εσύ τα ανακαλύπτεις πολύ αργά αλλά καταλαβαίνεις μόλις τα δεις για ποιον λόγο έχουν γίνει τόσο γνωστά. Ένα “Alien”, ένα “The Thing”, ένα “Blade Runner”, ένα “Close Encounters”, κάτι σοβαρό. Και μη μου πείτε οτι αυτά είναι horror και δεν ξέρω τι. Είναι κι αυτά sci-fi της ίδιας εποχής με τα Σταρ Γουορς.

Αντ’αυτού λοιπόν είδα μία μετριότητα (2/5 για το “Episode 1”, 3/5 για όλα τα υπόλοιπα), εντελώς κλισέ και παιδικά ηρωική. Δηλαδή μ’αυτή τη μαλακία χύνεται όλοι τα βρακιά σας ρε παιδιά; Παραμυθάκια για το διάστημα και τους καλούς χίπηδες τζεντάι που θέλουν να τους εξοντώσουν οι κακοί με τα μαύρα και τα γερμανικά κράνη και διαστημόπλοια και φωτόσπαθα και the force και τέτοια; Τι να πω, η όλη εξαλογία μου φάνηκε εντελώς παιδική. Καταλαβαίνω το impact που μπορεί να έχουν αυτές οι ταινίες σε παιδάκια την δεκαετία ’75-’85, αλλά ειλικρινά, υπάρχει λόγος που αυτές οι ταινίες είναι για παιδιά του γυμνασίου. Γιατί τα παιδιά έχουν λιγότερο ανεπτυγμένο μυαλό, οπότε ενθουσιάζονται με μαλακίες, είναι απλό.

Αν προσπαθήσω βέβαια να διατυπώσω μία άποψη ως προς το γιατί το συγκεκριμένο franchise έχει επεκτείνει την επιτυχία του και πέραν του target group 10-17, έχω μία γνώμη. Πιστεύω οτι μία κοινωνιολογικού τύπου ανάλυση με επίκεντρο το γούστο του σημερινού κόσμου σε ταινίες και σειρές θα έβγαζε εύκολα συμπέρασμα.

Παρατηρείται γενικά ένας παλιμπαιδισμός. Ή μάλλον, όχι παλιμπαιδισμός, γιατί αυτό θα προϋπέθετε μία επιστροφή στην παιδική ηλικία. Παρατηρείται μάλλον μία όλο και μεγαλύτερη παράταση και επιμήκυνση της παιδικής ηλικίας. Και μάλλον αυτός είναι και ο λόγος που βλέπουμε σήμερα 35άρηδες να πορώνονται με παιδικά παραμυθάκια τύπου Σταρ Γουορς και Χόμπιτ και με υπερ-ήρωες των παιδικών κόμιξ τύπου Αβέντζερς και Θορ και Μπάτμαν κλπ.

Με κάθε μέρα που περνάει, ο κόσμος γίνεται καλύτερος, πιο πολιτισμένος, λιγότερο σκληρός. Η παιδική ηλικία τη δεκαετία του ’50 τελείωνε πολύ νωρίτερα απ’ό,τι τώρα, γιατί ο κόσμος και η κοινωνία ήταν σκληρότερα και τα παιδιά αναλάμβαναν ευθύνες νωρίτερα και άρα “ενηλικιώνονταν” και νωρίτερα.

Σήμερα αντίθετα ο κόσμος συνολικά γίνεται όλο και πιο πολιτισμένος και “μαλακός”. Πολύ λιγότερα παιδιά σήμερα σε σχέση με πριν 50 χρόνια αναγκάζονται να δουλέψουν απο ανήλικα, ή να βιώσουν πολέμους, πείνες, ή καταστροφές. Και αυτό φαίνεται να έχει οδηγήσει και σε μία παράταση του αισθήματος της παιδικής ηλικίας. Έτσι τα παιδικά κόμιξ διαβάζονται πλέον και απο 30άρηδες που πορώνονται με φωτόσπαθα και διαστημόπλοια και πηγαίνουν σινεμά να δούνε τη Λεγεώνα των Υπερηρώων.

Δεν βγάζω τον εαυτό μου έξω απο τη γενιά μου. Ούτε εγώ δουλεύω 13 ώρες στο χωράφι και έχω ροζιασμένα χέρια, ούτε είδα τον πατέρα μου να εκτελείται μπροστά μου απ’τους Βούλγαρους, για να πω οτι κουβαλάω τον σταυρό της οικογένειας και της ενηλικίωσης απο τα 12 μου. Για οποιονδήποτε λόγο όμως, φαίνεται οτι έχω διαφορετικό γούστο απ’την πλειοψηφία.

Και μένα με καύλωσε η Μουλάν στα 10 μου και ο Άρχοντας στα 12 μου, αλλά τα ξεπέρασα νωρίς. Και φαντάζομαι οτι αν έβλεπα το Σταρ Γουορς στην ηλικία που του αρμόζει, στα 12-15, κι εγώ τότε λόγω ηλικίας θα ενθουσιαζόμουν, και οτι τώρα, έστω for old times sake, θα προσμονούσα την επικείμενη ταινία. For old times sake όμως, και μόνο.

Και για να ολοκληρώσω, δεν εννοώ οτι είναι κακές ταινίες. Δεν είναι Adam Sandler η φάση, ντάξει. Αλλά προς θεού, σε καμία περίπτωση αυτά τα κλισέ παραμυθάκια δεν δικαιολογούν ένα τόσο τεράστιο hype.

Αλλά τώρα τι κάθομαι και σας λέω, εσείς περιμένετε πώς και πώς την 6η σεζόν του Game of Thrones και απορείτε και σοβαρά για το τι θα γίνει μετά (δηλαδή απλώς τι θα αποφασίσει ένας σεναριογράφος να κάνει, γιατί κανόνες δεν υπάρχουν). Στο Σταρ Γουορς θα κολλούσατε εσείς;