Η λεπτή γραμμή μεταξύ δημιουργικότητας και marketing

enjoy

Όλα ξεκίνησαν το 2006 όταν η καμπάνα Great Tom παρέμεινε σιωπηλή για πρώτη φορά μετά τον δεύτερο παγκόσμιο χάριν γυρισμάτων του Da Vinci Code.  Δεν θα επεκταθώ στην ταινία, καθώς αυτό δεν είναι ένα review αλλά η εναρκτήρια πρόφαση για να ξεκινήσω τις παρατηρήσεις  μου.

Έστω ότι ποτέ δεν είχε βγει ο Κώδικας, έστω ότι μετά δεν ακολουθούσαν τα βιβλία του Dan Brown «Χαμένο Σύμβολο», «Inferno» και το παλιό Angels and Demons στην μεγάλη οθόνη. Αναρωτιέμαι, θα ήταν τάση τα αρχαία σύμβολα, οι  λατινικοί προσδιορισμοί και οι sans serif γραμματοσειρές;

Στο marketing υπάρχει μία συγκεκριμένη γράφος η οποία σου δείχνει με απλά  ελληνικά πώς συμπεριφέρονται οι καταναλωτές σε μία καινούρια τάση.

grafos

Παραδείγματος  χάριν, όταν άρχισε η δερματοστιξία να γίνεται δημοφιλής στην  Ελλάδα, οι λεγόμενοι Early Adopters ήταν κάποιοι παλαίμαχοι, και μη, χαρντκοράδες (μιλάμε για τάση σε ένα κοινωνικό σύνολο, δεν θα αναφερθώ ούτε σε φυλές της Νέας Ζηλανδίας, ούτε σε ναύτες), το προσωπικό του Mobetter , και κάποιοι εναπομείναντες της rave κουλτούρας με ιδιαίτερη προτίμηση σε σχέδια ναρκωτικών ουσιών. Οι Late Adopters/φίλοι –ες κάγκουρες, ήταν οι ίδιοι άνθρωποι,  που  όταν κάποιος δήλωνε ότι έκανε tattoo έσπευσαν στις top rated ερωτήσεις, τύπου «Αυτό φεύγει;» «Καλά και αν θες να πιάσεις δουλειά;» ή «Χαχα, από τη φυλακή βγήκες;», και άλλα ηχηρά παρόμοια . Οι ίδιοι που τόσο εύστοχα ρωτούσαν τα παραπάνω, κατέληξαν μία μίξη Anselmo – Μήτρογλου,  δηλαδή, αφοπλιστικό βλέμμα «Τι κοιτάς ρε» και σχέδια από τον γραφίστα της Χρυσής Αυγής.  Η αιτία;   Η προπαγανδιστική προβολή του Η.Κασιδιάρη από το Πρώτο Θέμα ως το απόλυτο αιλλυνικώ  αρσενικό.

Έργο τέχνης, του Ernst.

Στους mainstream ανήκουν rappers, pornstars , επισκέπτες-επισκέπτριες του DC, W και λοιπών μεγάλων διασκεδαστηρίων.
(τα παραδείγματα αποτελούν γενική παρατήρηση, προφανώς και υπάρχουν rappers κάγκουρες ή pornstars που είχαν tattoo πριν από κάποιους)

Αφού λοιπόν κατανοήσαμε τον κύκλο ζωής ενός προϊόντος/υπηρεσίας/τάσης, πάμε να εφαρμόσουμε αυτή τη θεωρία στα σύμβολα. Mε πρωτοστάτες συγκροτήματα της psychedelic rock, το διαδίκτυο και πιο συγκεκριμένα το tumblr άρχισε να προβάλλει την 50 shades of grey κουλτούρα, ασπρόμαυρα themes με γεωμετρικά σύμβολα και old time classic γραμματοσειρές που είτε παραπέμπουν σε εξώφυλλο της New York Times είτε minimal επηρεασμένες από τον Cassandre. Μέχρι εκεί, η παλιά κουλτούρα που επαναπροωθείται από τα μέσα ενημέρωσης που βασίζονται στην τεχνική του target group, αναδεικνυόταν με πιο εκλεπτυσμένο και σεβαστό τρόπο και κέρδισε το κοινό. Και σε αυτό ακριβώς το σημείο έρχεται  η αγορά να αναδείξει μία νέα τάση, είτε  να την ρίξει στο κενό. Μετά το θάνατο του Storm Thogerson παρατηρήθηκε μία ιδιαίτερη προβολή της γραμματοσειράς που συνέθεσε το ιστορικό logo των Led Zeppelin και το εξώφυλλο του Houses of the Holly, προβολή που εκμεταλλεύτηκε ακόμα και ο Μπογδάνος και τα Η&Μ. Η ιστορία μας έχει αποδείξει πως η τόση διαδεδομένη προβολή μίας τάσης, καταλήγει να δηλητηριάζει την τέχνη που εξισώνεται με αυτήν και τελικά να ακυρώνει την ίδια κουλτούρα που αποτελεί γέννημα της. Σύντομα το Tumbl γέμισε με κακόγουστα gif  ή φωτογραφίες από τσόντες, αλλά επειδή ήταν με ασπρόμαυρο φίλτρο, αντιμετωπίζονταν σαν μαύρη τέχνη, έστω όμως ότι είμαι υπερβολική και αυτό δεν προμηνύει κάτι. Η hip hop κουλτούρα, όσο δεν βασιζόταν τόσο στη mainstream σκηνή και δημοφιλείς ήταν οι καλλιτέχνες του δρόμου, βασισμένοι στο ταλέντο τους και την αγάπη στη μουσική, διατηρούσε την ταυτότητα της και τη μαγεία της. Όταν όμως άρχισαν να μπλέκουν δισκογραφικές, καχεκτικοί rappers και μεγάλες εταιρείες baggy ενδυμασίας  η hip hop κουλτούρα άρχισε να διαστρεβλώνεται από το ευρύ κοινό και να χλευάζετε, καθώς το ευρύ κοινό γνωρίζει μόνο τον Lil Wayne και τα FuBu. Ένα πολύ προσεγμένο προϊόν  δισκογραφικών εταιρειών ώστε να αρέσει στο εφηβικό κοινό, κενό στο βάθος, με “cool” hip hop στοιχεία στο εξωτερικό. Όπως τα παπούτσια Jordan, δεν είναι ο Jordan, αλλά πουλάνε.

Όπως προαναφέρθηκε, η αγορά θα αναδείξει αν αυτή η καινούρια μόδα των συμβόλων και της επιστροφής στην αρχαία φιλοσοφία και τον παγανισμό θα παραμείνει μόδα η θα γίνει τάση. Ήδη, εάν μπεις στην ιστοσελίδα του Download Festival, θα διαπιστώσεις ιδίοις όμμασι, ότι πολλές μπάντες δεν αρκούνται στο παλιό τους λογότυπο, αλλά υιοθετούν το «επιστροφή στην μυστηριακή απλότητα». Ξαφνικά αν αλλάξεις στο όνομα σου το Α σε Λ, ή το S σε Σ, αυτόματα γίνεσαι underground cool και ψαγμένος. Λάθος, απλά δεν βοηθάς τους fan σου να σε βρούνε, το autocorrect δεν αλλάζει το λάμδα σε αγγλικό Α.

Δυστυχώς, ζούμε σε μία κοινωνία όπου το φαίνεσθαι υπερτερεί συγκριτικά με το είναι και πάνω σε αυτό ακριβώς βασίζεται η αγορά και πράττει αναλόγως. Υπάρχει η φιλελεύθερη άποψη που θα ακυρώσει ελαφρά τη καρδία κάθε επιχείρημα με ένα ξερό «Δικαίωμα του καθενός να κάνει ότι του αρέσει» και υπάρχει και η άλλη άποψη που πειραματίζεται, κλέβει ιδέες με αξιοπρέπεια, εμπνέεται, ανοίγει νέους δρόμους και δεν αρκείται σε μία Harley και σε ένα Λ για να προωθήσει την τέχνη του.

“Οι ανώριμοι ποιητές μιμούνται. Οι ώριμοι ποιητές κλέβουν. Οι κακοί ποιητές κακοποιούν αυτό που παίρνουν. Οι καλοί ποιητές το κάνουν είτε καλύτερο είτε, τουλάχιστον, διαφορετικό. Ο καλός ποιητής μετατρέπει τη λεία του σε ολοκληρωμένο συναίσθημα, το οποίο είναι μοναδικό, και τελείως διαφορετικό από το πρωτότυπο”, Τ. Σ. Έλιοτ

Κατερίνα Σπανού


Κατ’αρχάς ειρωνική, ανούσια ισχυρογνώμων και κοσμάρα. Καταρχήν, αμήχανα ειλικρινής με συνειρμική σκέψη.