Φωτιά, black metal και Ποντιακά βγαίνουν από το πενάκι του Cristophe Szpajdel

pont

Στο πρώτο κείμενο, έγραψα βάσει όσων μου είχε πει ο Θοδωρής (διοργανωτής της έκθεσης και ιδρυτής της Archaeopia Records) και όσων είχα διαβάσει για τον Cristophe Szpajdel και τα έργα του. Μετά τα εγκαίνια της έκθεσης, μπορώ να πω ότι καταλαβαίνω τι εννοούσε όταν, μιλώντας για τον Cristophe, μου είπε πως μετά από τόσα χρόνια ενασχόλησης με τη δημιουργία λογοτύπων για μεγάλα ή μικρά ονόματα, διατηρεί τον ίδιο αμείωτο παιδικό ενθουσιασμό.

Σχεδόν όλη την παρουσίαση της έκθεσης στα εγκαίνια έκανε μόνος του μιλώντας Ελληνικά -απροσδόκητα καλά- ενώ το υπόλοιπο της βραδιάς δεν άφησε κάτω το μολύβι και το πενάκι του προκειμένου να φτιάξει λογότυπα τόσο για άλλους ενδιαφερόμενους όσο και για εμάς εδώ στο Mud Times και το blog μου, το Wicked Vibes Bring the Joy. Ήταν εξαιρετικά φιλικός και προσβάσιμος ενώ μας πρότεινε διαρκώς παραδοσιακή μουσική από τις περιοχές του Πόντου και των Βαλκανίων που αγαπά.

Η συζήτηση μαζί του είχε μεγάλο ενδιαφέρον, όχι μόνο επειδή γοητεύεται από την ιστορία και τις παραδόσεις μας ή επέλεξε ως πρώτο τόπο έκθεσης στην Ελλάδα την πόλη της Δράμας. Είχε ενδιαφέρον κυρίως επειδή έζησε από πρώτο χέρι την εποχή της Black Metal κάποιες δεκαετίες πίσω ως φαν ο ίδιος μα και ως δημιουργός, συνδιαμορφώνοντας την αισθητική της για να γίνει τελικά κομμάτι της ιστορίας της.

Μας τα αφηγείται καλύτερα ο ίδιος παρακάτω.

mudlogo

 

- Πώς έγινε αρχικά η δική σου επαφή με τους Emperor και πώς συνδέθηκε μετέπειτα το όνομα σου με την black metal σκηνή?

Στην αρχή των 90’ς,  βρισκόμουν ήδη σε επαφή με τον Samoth μέσω γραμμάτων και ανταλλαγής κασετών. Τότε έγραφα για το Septicore, ένα τοπικό fanzine στο Βέλγιο και βοηθούσα τον Thierry, τον αρχισυντάκτη με την αλληλογραφία του. Σε ένα από τα γράμματα του προς αυτόν, ο Samoth ανέφερε ότι ήθελε να ξεκινήσει τους Emperor με σκοπό να δώσει λίγη “Unholy Metal of Black and Vastness Void”. Κάτι αναζωογονητικό στην ευρύτερη Death Metal  σκηνή που είχε κορεστεί και συμφωνώ με αυτό.  Μπάντες όπως οι Obituary, Cannibal Corpse, Morgoth, Demolition Hammer, Pestilence έκαναν Ευρωπαικές περιοδείες γύρω στις τρεις φορές το χρόνο, περνώντας και από το Βέλγιο όπου έμενα εκείνη την περίοδο. Ένιωθα ότι το 1991 η Black Metal θα επέστρεφε. Μπάντες όπως οι Darkthrone, Mayhem , Impaled Nazarene, Ungod, Moonblood, Bestial Summoning, Abruptum, Azhubham Haani, Samael, Ancient Rites, αποκτούσαν και πάλι hype από τους απογοητευμένους fans του underground ήχου της Death Metal σκηνής, που είχε αρχίσει να γίνεται εμπορική με πολλές από τις μπάντες να έχουν υπογράψει σε μεγάλες δισκογραφικές όπως οι Metal Blade, Nuclear Blast, Century Media. Ήταν η σωστή εποχή να γίνω μέρος μιας επανάστασης – όχι απλώς να τη ζήσω – αλλά να συμμετέχω ενεργά σε αυτήν. Ήδη κάποιες μπάντες (Bestial Summoning, Abruptum) χρησιμοποιούσαν “δυσανάγνωστα” λογότυπα. Τότε μου ήρθε μια έξυπνη ιδέα: γιατί να μην έχουν μοναδικά λογότυπα που θα μπορούσαν να αναγνωστούν ευκολότερα κρατώντας την αισθητική τους; Επέλεξα λοιπόν τους  Emperor για το πρώτο μου πείραμα κι έστειλα στον Samoth και τον Mortiis (τον πρώην μπασίστα τους, γνωστό και ως “αυτός” αφού έγραφε σε τρίτο πρόσωπο). Κάποιους μήνες μετά μου απάντησαν για να μου πουν ότι δέχτηκαν το λογότυπο που είχα φτιάξει. Το 1994 κυκλοφόρησε το “In the Nightside Eclipse” με την αναφορά στο όνομα μου στο πίσω μέρος του δίσκου και το ίδιο καλοκαίρι έγινα γνωστός ως Black Metal logo artist. Αν δεν μου είχαν εγκρίνει το συγκεκριμένο λογότυπο, η απόκτηση φήμης θα ήταν πολύ δυσκολότερο έργο αφού τότε η σκηνή ήταν πολύ πιο κλειστή και ελιτιστική. Ήταν ένας κλειστός κύκλος και οι εμπρησμοί εκκλησιών με όλα τα επεισόδια που τους συνόδευαν απεδείκνυαν το φανατισμό τους. Τότε γράφτηκαν ουκ ολίγες λέξεις στον τύπο για τη σκηνή της Νορβηγίας και τον Oystein Aarseth (A.K.A Euronymous) με αφορμή τα παραπάνω επεισόδια.

- Εσύ πώς έζησες αυτή τη σκηνή τότε? Να φανταστώ βεβαίως ότι ήσουν φαν του είδους και δεν δεν έχανες live?

Αρχικά ήμουν φαν. Πήγαινα σε συναυλίες στο Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, κάποιες φορές και πιο μακριά στη Σουηδία ή την Αυστρία όταν μπάντες όπως οι Belphegor, Satanized, Abigor, Summoning ήταν θρύλοι. Έκανα συχνά οτοστόπ για να πάω ακόμη και σε μακρινούς προορισμούς για ένα καλό live. Γίνονταν gigs για τα οποία μπορούσα να μάθω μόνο μέσα από άλλα extreme black/death metal gigs… οπότε δεν είχα άλλη επιλογή από το να τριγυρίσω σε Metal markets και συναυλίες, ακόμη και αν έπρεπε να κοιμηθώ σε καναπέδες ή έξω. Θυμάμαι να αφηγούμαι πολύ ωραίες στιγμές από το live των Mayhem (τότε στην μπάντα ήταν ο Euronymous και ο Pelle “Dead” ) μετά από το οποίο κοιμήθηκα σε ένα δασάκι κοντά στο Chicago club στο Annaberg. Ήταν υπέροχα και αυτά των  Ancient Rites, που έβγαζαν ακριβώς τη γεύση της Black Metal όπως ήταν τότε.

Ποιες οι πιθανότητες! Οι Ancient Rites ήρθαν για δυο λαιβ στην Αθήνα ακριβώς πριν έρθω τώρα στη Δράμα.

- Ποιες είναι οι δικές σου αγαπημένες black/ heavy metal μπάντες?

Στις Classic Heavy/ Speed  Metal μπάντες θα πω Helloween στις αρχές , Motorhead, Hallow’s Eve, Running Wild, Blind Guardian. Στις Thrash Metal, Slayer, Dark Angel, Kreator, Sodom, Deathrow, Protector, Destruction. Στις Black Metal,  Venom, Bathory, Nehemah, Wolves in the Throne Room, Demoncy, Darkthrone, Mayhem και τελικά στις Death Metal θα πω Sepultura, Possessed, Celtic Frost, Infernal majesty, Vital Remains, Sadistic Intent, Rotting Christ, Deviser αν και τις τελευταίες δεκαετίες άρχισα να ακούω πολλά διαφορετικά είδη μουσικής folk/ παραδοσιακής μουσικής από την Ελλάδα και τον Πόντο, τον Καύκασο, την Μέση Ανατολή, την Ασία, τα Βαλκάνια που μάλιστα ταιριάζουν με την μέταλ και συνθέτουν εξαιρετική folk metal.

- Έχεις σπουδάσει σχετικά? Αυτή είναι η κύρια απασχόλησή σου?

Δεν το σπούδασα γιατί οι γονείς μου με εμπόδιζαν συνεχώς από τις σπουδές στις καλές τέχνες. Μου έλεγαν πως δεν υπάρχει μέλλον στην τέχνη και πως δεν θα υπήρχε ενδιαφέρον για την “περιθωριακό”  στυλ που ενδιέφερε εμένα. Τελικά σπούδασα αγρονομία και δασοπονία, με προοπτικές να γίνω μηχανικός περιβάλλοντος, κάτι που απεδείχθη πλήρης αποτυχία. Απέκτησα πρακτική εμπειρία στις Αζόρες (Πορτογαλία), στο Συμβούλιο της Ευρώπης (Στρασβούργο) που όμως δεν με βοήθησε στην ανταγωνιστική αγορά εργασίας στον “πραγματικό κόσμο”. Τα διπλώματα και οι βεβαιώσεις από πρακτικές στο βιογραφικό μου ήταν απαραίτητα αποκτήματα αλλά όχι επαρκή. Κατέληξα να είμαι “overqualified”, μαζεύοντας εμπειρία από πρακτικές σε διάφορα μέρη της Ευρώπης από το 1996 χωρίς αυτό να βγάζει πουθενά. Μετά από μια ανεπιτυχή υποψηφιότητα ως μεταφραστής σε πανεπιστήμιο της Πορτογαλίας, αποφάσισα να ανεβάσω το βιογραφικό μου στο ίντερνετ και βρήκα δουλειά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με επέλεξαν για τις ξένες γλώσσες που γνώριζα και τα πρώτα χρόνια προσελήφθην από την Millward Brown. Καλή γνώση Αγγλικών, Γαλλικών, Ιταλικών, Ισπανικών, Πορτογαλικών, Γερμανικών, Δανικών, Ολλανδικών, Πολωνικών και Ελληνικών ήταν μια καλή αρχή στην έρευνα αγοράς και το λιανικό εμπόριο. Στον ελεύθερο μου χρόνο έφτιαχνα λογότυπα και μέχρι το 2005 δεν χρέωνα τη δουλειά μου. Στην πορεία άρχισα να κοστολογώ κάθε λογότυπο 50 ευρώ μέχρι που ανέβασα περισσότερο την τιμή για να είναι ανάλογη της δουλειάς μου. Πλέον οι τιμές ξεκινούν από 150 ευρώ και η ανώτατη τιμή εξαρτάται από το έργο και τον πελάτη. Το 2016 ήταν μια πολύ καλή χρονιά αφού προέκυψαν τα λογότυπα της Rihanna και των Metallica, το 2017 όμως όχι, καθώς  δεν είχα τόσες συνεργασίες ενώ σταμάτησα τη συνεργασία μου με τον ατζέντη μου Kevin Eisenlord. Ο Kevin έγινε επισήμως ο ατζέντης μου όταν διοργάνωσε μια έκθεση με τον Peter Beste. Φέτος, μου κανόνισε μια εμφάνιση στην εκπομπή μαγειρικής του Vegan Black Metal Chef, όπου εγώ θα σχεδίαζα μια γυμνή γυναίκα. Δεν πήγε καλά και η προσέλευση κόσμου ήταν χαμηλή, λόγω του ότι το show θα γινόταν στο τέλος του Covenant Fest στο Vancouver. Ο Kevin επίσης μου είχε υποσχεθεί ότι θα καταφέρω να βιοπορίζομαι μόνο από την ενασχόληση μου με τη δημιουργία λογοτύπων. Τελικά κατάλαβα ότι κάτι τέτοιο είναι ένα άπιαστο όνειρο και ο  κυριότερος λόγος είναι ο ανταγωνισμός. Τα καλά πακέτα προσφορών από άλλους γραφίστες όπως ο Gragoth από Luciferium War Graphics, προλαβαίνουν να κλείσουν συμφωνίες πριν προλάβω συχνά να απαντήσω στο ίδιο μήνυμα πρότασης συνεργασίας. Ουκ ολίγες φορές, μου έχει τύχει να στείλω σε έναν υποψήφιο πελάτη “Ναι, θα ήταν τιμή μου να συνεργαστώ μαζί σου καθώς μου αρέσει πολύ το όνομα Basilica” για παράδειγμα, και δεν μου απαντούν καθόλου ή αργοπορημένα κάπως έτσι “Με συγχωρείς για την καθυστέρηση, αλλά χθες η μπάντα αποφάσισε να συνεργαστεί με έναν τοπικό καλλιτέχνη. Πραγματικά συγγνώμη που δεν σου απάντησα νωρίτερα, μα εκτιμώ ιδιαιτέρως το έργο σου. Θα επικοινωνήσω σύντομα μαζί σου για τη σόλο δουλειά που ετοιμάζω”. Συνήθεις απαντήσεις που λαμβάνω συχνότατα. Γι’αυτό το λόγο παραμένω ταπεινός και εκτιμώ τί μου προσφέρεται όταν μου προσφέρεται. Επιδιώκω μάλιστα την κυκλοφορία του δεύτερου τόμου του “Lord of the Logos” με έργα που σχετίζονται όχι μόνο με λογότυπα για μπάντες, αλλά ρητά, στίχους, εταιρικά ονόματα και άλλα που έχω δημιουργήσει με μια εκδοτική από πίσω που θα προωθήσει αποτελεσματικά το βιβλίο, διανέμοντας το στα καλύτερα βιβλιοπωλεία εκεί έξω.

22404119_10207704362525677_150292239_o

- Ποια είναι βήμα βήμα η διαδικασία δημιουργίας και τελειοποίησης ενός logo?

Τα στάδια είναι 3.

Στάδιο πρώτο:

1. How much is your estimated budget in regard of the expected product?
2. What price range are you looking at; taking in account the creative process involves rough drafts, revised drafts and then a final product?
3. Are you able to communicate via e-mail rather than Facebook in regard of our possible collaboration? If yes, please respond to christophe.szpajdel@gmail.com Thank you
4. What would the logo be for? A band? Clothing Company? Blog? Event? Please specify.
5. What is the NAME of the logo (s) you need?
6. What sort of logo you are looking for? Please specify the visual aspect by including some relevant attachments.
7. Please specify the time limit for the final product. That includes the whole process of sending back and forth files and feedback from initial sketches to the approval of the final product. Any precise deadline?
8. How much patience will have the client to feedback every draft the artist will produce?
9. How broad is the spectre of intentions of using the logo? Merchandise? Ad Banners?
10. What is the fan base reaching power of the client; how many people in the audience does the client aim to reach?
11. What are the chances of the artist to be involved in events like exhibitions, artist talks, etc?

Στάδιο δεύτερο:

Στέλνω τα πρόχειρα σχέδια με μολύβι. Αυτό είναι πάντα το κομμάτι που με αγχώνει περισσότερο καθώς ο πελάτης ο οποίος έχει προκαταβάλει τα πρώτα 100 ευρώ (περισσότερο από το μισό της συνολικής τιμής), μπορεί σε αυτή τη φάση αν δεν είναι ευχαριστημένος να τα ζητήσει πίσω και να αναθέσει τη δουλειά αλλού χωρίς προειδοποίηση.

Στάδιο τρίτο:

Η ολοκλήρωση του σχεδίου με μελάνι. Ένα έτοιμο σχέδιο είναι πιθανότερο να εντυπωσιάσει τον πελάτη από ένα σχέδιο με μολύβι. O πελάτης που δεν θα εντυπωσιαστεί εξαρχής από ένα εν δυνάμει σχέδιο, δεν θα έχει την υπομονή να περιμένει να το δει έτοιμο και είναι εξαιρετικά πιθανό να προτιμήσει κάποιον άλλον, για αυτό συχνά προτιμώ να στέλνω κατευθείαν το μελανωμένο σχέδιο παρά ανολοκλήρωτα προσχέδια. Ας είμαστε ρεαλιστές, υπάρχει πληθώρα καλλιτεχνών που ενεργά κινούνται προς εξεύρεση πελατών και από μόνοι τους προτείνουν συνεργασία με μπάντες. Το ίδιο έκανα κι εγώ πχ το 2008, όταν προσέγγισα τους Wolves in the Throne Room για ένα λογότυπο που τελικά χρησιμοποίησαν στα άλμπουμς τους και έναν περιορισμένο αριθμό t-shirts. Η από πλευράς μας προσέγγιση καλλιτεχνών φέρει αποτελέσματα και είναι μέθοδος που ακολουθούν σίγουρα και οι ανταγωνιστές μου.

- Κάπου εδώ να σημειώσω πως στο προηγούμενο κείμενο και το mini interview στο Θοδώρη, είχα ρωτήσει να μάθω ποιά θα ήταν η ερώτηση που εκείνος θα σου έθετε αν σου έπαιρνει αυτή τη συνέντευξη. Η ερώτηση του ήταν η εξής: Πώς καταφέρνεις να διατηρείς αμείωτο τον ενθουσιασμό σου μετά από τόσα χρόνια ενασχόλησης με το design?

Ο ενθουσιασμός είναι αποτέλεσμα της απόρριψης που δέχτηκα στο παρελθόν, στο σχολείο ή στις πρακτικές μου επειδή ρωτούσα πολλές ερωτήσεις. Η ενασχόληση με την τέχνη ήταν ένας πολύ καλός τρόπος για να μην επηρεάζομαι και να αποφύγω την αυτοκαταστροφή. Ουσιαστικά, η τέχνη μου ήταν ο τρόπος με τον οποίο μπορούσα να εντυπωσιάσω κάποιον για μια εσωτερική αξία, ένα ταλέντο που δεν μπορούσε να μου κλέψει κανείς. Μπορείς να κλέψεις από κάποιον περιουσιακά στοιχεία, χρήματα μα όχι ταλέντο. Ήταν ο δικός μου πλούτος ανεξάρτητα από την ανεπανάληπτη συλλογή δίσκων του απέναντι, την απίστευτη συλλογή βιβλίων του δίπλα. Το ταλέντο της κατανόησης του τί θέλει ο πελάτης για να του φτιάξεις ακριβώς αυτό που θέλει είναι ένα προσόν που έχει μια μειοψηφία καλλιτεχνών που δουλεύει με αναθέσεις. Εκεί αναγνωρίζω το δυνατό μου σημείο, όταν έχω την ικανότητα να καταλάβω τη σκέψη του άλλου και να τη μετουσιώσω σε τέχνη. Όταν ψάχνω για έμπνευση, βρίσκω διαρκώς πράγματα τα οποία ποτέ πριν δεν θα είχα  σκεφτεί και αυτό με ωθεί σε νέες καλλιτεχνικές περιπέτειες. Αυτό διατηρεί τον ενθουσιασμό μου αμείωτο, ειδικά όταν αφορά ερεθίσματα σχετικά με την Ελλάδα και τον Καύκασο.

- Κατάγεσαι/ μεγάλωσες στο Βέλγιο ενώ τώρα μένεις στην Αγγλία. Ωστόσο ξέρεις να μιλάς Ελληνικά, διαβάζεις για τον Πόντο και τους πληθυσμούς του Καυκάσου και της Μαύρης Θάλασσας, ακούς παραδοσιακή και πιο σύγχρονη μουσική τους. Πώς προέκυψε αυτό το μεγάλο ενδιαφέρον?

Από τα 70’s παράλληλα με τη μέταλ, είχα μια κρυφή τάση στην παραδοσιακή μουσική, η μουσικής της Ελλάδας, του Καυκάσου, του Πόντου μου άρεσε ιδιαίτερα, όπως βέβαια και τα σκληρότερα είδη της  μέταλ αργότερα στα 80’s. Πολύ σύντομα θέλησα να μάθω για τους πληθυσμούς του Καυκάσου και της Μαύρης θάλασσας. Είναι κρίμα που δεν θα μπορέσω να ταξιδέψω στις περιοχές του Καυκάσου που είναι γνωστό πως είναι μια επικίνδυνη ζώνη λόγω ριζοσπαστικών κινήσεων κατά της Ρωσίας. Ιστορικά, πάντα ήταν τόπος σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ των διαφορετικών εθνών που τον κατοικούσαν και χώρος εξέγερσης κατά των Ρώσων. Η Ισλαμική ριζοσπαστικοποίηση, μάλιστα ώθησε πολλούς Πόντιους να μετοικήσουν στην Ελλάδα.

- Μια βδομάδα στη Δράμα! Πώς σου φαίνεται? Θα ξαναέρθεις Ελλάδα?

Πραγματικά απολαμβάνω τις δύο εβδομάδες μου στη Δράμα, που δυστυχώς δεν μου φάνηκαν αρκετό διάστημα για να γνωρίσω όλους τους υπέροχους ανθρώπους με τους οποίους συναντήθηκα. Άνθρωποι διαφορετικών ενδιαφερόντων, και μουσικών προτιμήσεων που έχουν ένα κοινό: γοητεύτηκαν από τη δουλειά μου την περίοδο που ασχολήθηκα με θέματα εντελώς έξω από τα έως τώρα μέταλ πονήματα μου. Η αποδοχή της συγκεκριμένης έκθεσης ήταν για μένα σημαντικότατη. Σε αυτή τη συνέντευξη, μπορώ να επιβεβαιώσω ότι μιλώ για μια ακόμη έκθεση στην Αθήνα. Οι επιμελητές, ο χώρος και οι ημερομηνίες δεν έχουν εξακριβωθεί ακόμη, αλλά ναι θα επιστρέψω στην Ελλάδα σύντομα.

Πατρίδα μ’ αραεύω σε, ήμουν καταραμένος, στα ξένα είμαι Ελληνας και στην Ελλάδα ξένος… μα πάνω από όλα είμαι Φιλέλληνας.

- Ποια τα σχέδια σου από εδώ κι έπειτα?

Τις επόμενες εβδομάδες έχω μια έκθεση στην Sighishoara, στη Ρουμανία (Café Voynich). Έπειτα θα αναζητήσω εκδότη για το δεύτερο βιβλίο μου. Έχω ήδη αποφασίσει τη δομή του βιβλίου, τα περιεχόμενα του και αυτή τη φορά θα ήθελα να συμπεριληφθούν και κείμενα με ιστορίες από τις εκθέσεις μου και τις συνεργασίες μου, ιδίως αυτές με πολύ απαιτητικούς πελάτες.

- Κλείνοντας θέλω να επιλέξεις τρία από τα λογότυπα που εξέθεσες στον εκθεσιακό χώρο Ελευθερία, τα οποία ξεχωρίζεις και καμαρώνεις ένα τσικ περισσότερο.

“Sometimes the strongest women” επειδή είναι ένας τρόπος να δείξω το σεβασμό μου στις γυναίκες, τις μητέρες της νέας γενιάς. Είναι απλά υπέροχες, μα κλαίνε πίσω από κλειστές πόρτες και αντιμετωπίζουν καταστάσεις για τις οποίες κανείς δεν ξέρει τίποτα. Ανεξάρτητα από το αν είναι ελεύθερες ή παντρεμένες, παλεύουν κάθε μέρα για την ύπαρξη των παιδιών τους.

“Wolves in the Throne Room” επειδή είναι μια από τις αγαπημένες μου μπάντες, την οποία μάλιστα προσέγγισα εγώ. Έχει μια ιδιαίτερη σύνδεση με την αγάπη μου για τη φύση. Η κυκλοφορία του καινούριου δίσκου τους έφερε ξανά στο προσκήνιο μετά από χρόνια απουσίας.

“Stin Evropi…”επειδή οι Έλληνες του Κάυκασου έχουν έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής. Είναι οι Πόντιοι, οι Καυκάσιοι, οι Ρωσοπόντιοι, οι Ματσουκάδες. Τα τραγούδια τους, τα ιδιαίτερα μουσικά όργανα όπως το παντούρι που ακόμη υφίσταται στη Γεωργία από την αρχαιοελληνική παντούρα, οι συνήθειες τους είναι ξεχωριστά.

ps. Πού μπορούμε να βρούμε το βιβλίο σου “The Lord os the Logos” online για αγορά?

Μπορείτε να παραγγείλετε το βιβλίο απευθείας από τον εκδότη, εδώ.

Σε ευχαριστώ πολύ!

csmetalica

 

csv

 

wolves

 

cswolves

 

var

 

ar

 

ri

 

lord

 

 

aa