Αυτοσυγκέντρωση (Washington D.C. & DIY)

Salad-Days

(Πρώτο log update)

Μπόντεν, Βόρεια Σουηδία
12/11/2014

Σήμερα αποφάσισα να κάνω την πρώτη εισαγωγή στο καινούργιο ημερολόγιό μου. Βρίσκομαι μπροστά στο τζάκι σε μία απόμακρη καμπίνα, στα βόρεια της παγωμένης Σκανδιναβίας και είχα μία έκλαμψη έμπνευσης και νοσταλγίας του παρελθόντος που ίσως μοιραστώ με κάποιον.

 

Οι λέξεις με πρώτο συνθετικό το ‘αυτό’ πάντα προκαλούσαν στον γερο-Μάρκο μία καταπιεσμένη αίσθηση της ελευθερίας που περιμένουν το κατάλληλο στόμα να αναφλέξουν την ατμόσφαιρα και τον λόγο εκείνου που τις χρησιμοποιεί. Αυτοτελής, αυτοπεποίθηση, αυτοβούλως, αυτονομία, αυτάρκεια. Η λίστα μπορεί να συνεχίσει για πολύ ακόμα αλλά έχω ζαλίσει πολλούς κατ’αυτόν τον τρόπο (που μου θυμίζει την φορά που έστειλα στον ψυχίατρο τον σύντροφο Καμίλ κατά τη διαμονή μου στη Ναντ, αλλά αυτό είναι για μία άλλη φορά…). Συγκεκριμένα η αυτάρκεια είναι μία λέξη που ξυπνάει όλα τα ένστικτα του εαυτού, της πληρότητας και της ανεξαρτησίας. Δεν γνώρισα ποτέ μου καλύτερη έκφραση της αυτάρκειας στην ανθρώπινη φύση από την τέχνη και τις ορατές συνδέσεις ανάμεσα στους εκφραστές του με το υπόλοιπο σύμπαν. Μία ιεροπραξία μεταξύ του εγώ και εμείς.

 

Στα ταξίδια μου, το πράγμα που με εξέπληξε περισσότερο απ’οτιδήποτε άλλο είναι το ήθος και το πνεύμα που διέκρινα στους εκφραστές της σύγχρονης τέχνης. Θα μου πείτε, «τι ξέρει ένας γεροθαλασσόλυκος για τέχνη; Πόσο μάλιστα την σύγχρονη μορφή της;». Δεν θα γίνω γραφικός να σας πω ότι ο παλιός είναι αλλιώς, αλλά δεν μπορείς εύκολα να μιλήσεις για τον ωκεανό σ’ έναν ψαράκι του ποταμού και σεις αγαπητοί μου, είστε ψαράκια.

 

Στα νιάτα μου αντιτάχθηκα αρκετά στα κοινωνικά μοτίβα και τα κομφόρ του δυτικού τρόπου ζωής. Έχτισα συμμαχίες με αυτούς που μίσησαν τον κόσμο στον οποίο γεννήθηκαν και αναζήτησαν αυτό που θα ξεχώριζε την ύπαρξη τους από την υπόλοιπη ανθρωπότητα. Μέσα απ’αυτόν τον διαφορετικό κόσμο έμαθα την έννοια του DIY (do it yourself βρε αδερφέ!) , την τέχνη του να αναλαμβάνεις το έργο σου ολότελα στα χέρια σου. Εκεί που μοιράστηκαν γνώσεις, (δια-)χειρισμοί, (υπο-)στήριξη και αυτάρκεια είναι ο χώρος του diy. Μία κίνηση που αντιτάχθηκε στον χαρακτηριστικό υπερκαταναλωτισμό της εποχής, τις βιομηχανίες του κέρδους που αντιμετώπιζαν την τέχνη σαν ένα πακέτο lucky strike που περιμένουν να το καπνίσεις χωρίς να σε οφελήσει μακροπρόθεσμα και να σου αφήσουν την γλυκόπικρη γεύση της νικοτίνης που σου ελαφραίνει το κεφάλι και το σώμα στιγμιαία, ως που να τελειώσει και η τελευταία τζούρα.

 

Την κίνηση του να το κάνεις μόνος σου την έζησα ιδιαίτερα στην μουσική, όπου συναναστράφηκα μεγάλες προσωπικότητες της ελευθερίας της έκφρασης και της μουσικής. Τη δεκαετία του ’90 ένας άνεμος με έφερε στην ανατολική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών, πιο συγκεκριμένα στην Ουάσιγκτον. Το κέντρο της δυτικής σκέψης, αυταρχισμού και δήθεν δημοκρατίας. Εκεί ακούστηκαν κάποιες κραυγις που αναγνώρισαν την διαστρέβλωση της κοινωνικής πραγματικότητας και θέλησαν να την αντιστρέψουν. Εκεί λοιπόν είναι που γνώρισα τους Fugazi.

 

Ο τότε συνταξιδευτής και σύντροφος, Φρέντερικ, είχε ακούσει πολλά για τον ανερχόμενο αυτόν θρύλο, ο οποίος μου το παρουσίαζε ως «σκληροτράχηλο και κραυγαλέο πανκ ροκ» με σύγχρονη αντιστασιακή συνείδηση απέναντι στην τότε (και τώρα ίσως) ιμπεριαλιστική Αμερική. Ομολογώ πως δεν ήξερα τι σημαίνουν οι λέξεις αυτές τότε οπότε ενθουσιάστηκα με την καταβολή της έκφρασης, συν τοις άλλοις μου εξήγησε ότι το όνομα τους προήλθε από το ακρωνύμιο που χρησιμοποιούσαν οι αμερικανοί στρατιώτες όταν τους στρίμωχνε ο εχθρός κατά την επιδρομή τους στο Βιετνάμ (Fucked Up, Got Ambushed, Zipped In).

 

Συναυλιακά, συνθετικά, πολιτικά με συνεπήραν και ειδικά σε καιρούς που ακούγαμε οι περισσότεροι μουσική από τα Εφ Εμ στο ραδιόφωνο, ήταν μία δόση φρεσκάδας (σαν τα φυσικά μεταλλικά αναψυκτικά βίκος). Πήγαινα σύχνα στις συναυλίες τους αλλά και των υπόλοιπων σχημάτων που ‘ανήκαν’ στην εταιρία που ίδρυσε το μέλος των Fugazi, Ian Mckay, για να κυκλοφορήσουν φθηνά και εύκολα την δισκογραφική δουλειά τους μόνοι τους. Η Dischord, όπως την ονόμασαν, είχε πολλούς θρύλους της πανκ και χάρντκορ σκηνής της εποχής στο ρόστερ της και λειτουργούσε με την λογική της αυτοσυντήρησης και αυτοπροώθησης. Κυκλοφορούσε δίσκους με το πολύ χαμηλό αντίτιμο των 8 δολαρίων (τα μισά του συνηθισμένου) και κοστολογούσε τις συναυλίες της στα 5 δολάρια το εισιτήριο. Οι Fugazi μέσα απ’την μουσική τους προωθούσαν έναν εναλλακτικό και ίσως υγιεινότερο τρόπο ζωής, διαφορετικό από την μάστιγα του αμερικανικού προτύπου. Κατάφεραν και έκαναν το μήνυμα τους αρκετά σαφές σε ένα ανθρώπινο σύνολο που εξελισσόταν ραγδαία σε ένα πολύ σκοτεινό μέλλον. Οι Fugazi ήταν ο πολιτικός και κοινωνικός οδοστρωτήρας που κυλούσε με τους τροχούς της μουσικής και αυτή η μουσική χρωστούσε τόσο την αισθητική όσο και την ηθική ορμή της στο diy, ένα φαινόμενο που θα απελευθέρωνε την τέχνη.

 

Αφού παρακολούθησα τον χώρο αρκετό καιρό, κατάφερα και άντλησα τα πορίσματα μου για το πνεύμα του συνειδητοποίησα πως δεν ήταν πάντα τόσο ξεκάθαρα ελεύθερο. Ορισμένα άτομα της diy ηθικής συχνά απόρριπταν ένα έργο τέχνης το οποίο εμπεριείχε κάποιας μορφής εταιρικό ελέγχο, κέρδος ή μάρκετινγκ στα πλαίσιά του. Κάτι ειλικρινές σε ταξικό επίπεδο και πολύ συχνά σε αισθητικό (λ.χ. Παντελής Παντελίδης και υπόλοιπη αφρόκρεμα-ψοφάτε ρε), αλλά επειδή συχνά πυκνά ο καλλιτέχνης περπατάει χεράκι χεράκι με την πείνα από την μία και την φτώχεια από την άλλη, πολλές φορές αυτοί που συμβιβάζονται με την πραγματικότητα και επαγγέλονται κάποια τέχνη, δέχονται μία αλαζονική κριτική ακριβώς γιατί αμείβονται για την πνευματική τους εργασία και, τέλος πάντων, κάνουν αυτό που αγαπάνε.

 

Ήρθε όμως η στιγμή να σας αποχαιρετίσω γιατί με φωνάζει η Γιοχάνα να κάνουμε μπάνιο σε μία παγωμένη λίμνη. Κάνει καλή απολέπιση λέει. Δεν έχω πάθει πνευμονία ακόμα στη ζωή μου, τώρα στα γεράματα ευκαιρία είναι…

 

Μάρκος Π.

 

Μάρκος Πόλος


Αν υπήρξε ποτέ ο συνδυασμός του Φιλέα Φογκ με τον Μπερ Γκρίλς, θα ντρεπόταν να γνωρίσει τον Μάρκο. Ως πρωτοποριακός κοσμοπόλιταν χίπστερ, ακολουθεί το μονοπάτι του μονήρη ποιητή, έχει διανύσει σχεδόν όλα τα άκρα της Γης οπού έρχεται αντιμέτωπος με την ίδια την φύση.