Ο Cary Fukunaga (True Detective) και τα θηρία του πολέμου στην Αφρική

beasts-of-no-nation-character-tease-idris-elba

Ο Cary Joji Fukunaga μέχρι στιγμής έχει δώσει μερικά εξαιρετικά δείγματα γραφής. Η σκηνοθετική του προσέγγιση για τις ανάγκες της πρώτης σεζόν του True Detective αποδείχθηκε μαεστρική τόσο ως προς την γενική ατμόσφαιρα της σειράς, όσο και ως προς πολύ συγκεκριμένες αφηγηματικές πινελιές. Ποιος ξεχνάει άλλωστε το εξουθενωτικά αγχώδες 6λεπτο μονοπλάνο του τετάρτου επεισοδίου; Πριν όμως την ολοκληρωτική ανάθεση του πρώτου κύκλου του True Detective από τον Nic Pizzolatto, ο Fukunaga είχε ήδη στο σκηνοθετικό του βιογραφικό το εξαιρετικό “Sin Nombre” του 2008 αλλά και το “Jane Eyre” του 2011 με πρωταγωνιστές την Mia Wasikowska και τον Michael Fassbender. Μετά το τηλεοπτικό του διάλειμμα, το οποίο απέσπασε το Emmy καλύτερης σκηνοθεσίας, ο αμερικανός (με ιαπωνικές ρίζες) σκηνοθέτης επιστρέφει με ένα ιδιόμορφο πείραμα. Μια ταινία που πέραν της συμμετοχής της στα φεστιβάλ του Τορόντο και της Βενετίας και μιας περιορισμένης κινηματογραφικής διανομής, κυκλοφορεί μέσω του Netflix αλλά έρχεται να αποδείξει πως δεν είναι ένα ακόμα αναλώσιμο TV movie. Το όνομα αυτής “Beasts Of No Nation”.

 

 

Η ταινία είναι βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του νιγηριανού Uzodinma Iweala και ακολουθεί την ιστορία του Agu (Abraham Attah), ενός παιδιού από κάποιο χωριό της δυτικής Αφρικής (η χώρα δεν προσδιορίζεται, αν και πιθανόν φωτογραφίζεται η Νιγηρία) που μοιραία βρίσκεται εν μέσω μιας εμφύλιας πολεμικής σύρραξης ανάμεσα στην στρατιωτική χούντα και τις αντάρτικες δυνάμεις. Ο Agu μεταξύ άλλων θα πέσει στα χέρια του διοικητή ενός αντάρτικου τάγματος (Idris Elba) και θα εκπαιδευτεί στις τακτικές της γκερίλα για να αποτελέσει άλλη μια από τις αμέτρητες ψυχές που έχουν απολέσει πολύ πρόωρα την αθωότητα τους.

 

 

Οι ερμηνείες και ειδικά αυτές των Attah και Elba, είναι παραπάνω από εξαιρετικές. Οι εικόνες που στήνει ο Fukunaga είναι ολοζώντανες και σκληρές όπως αναλογούν σε μια ιστορία γεμάτη θάνατο, πείνα, ναρκωτικές ουσίες και κατακρεουργημένη παιδική αθωότητα. Αυτός άλλωστε είναι και ένας από τους λόγους που η ταινία δεν αντιμετωπίστηκε από τους διανομείς με τις καλύτερες των προθέσεων. Παράλληλα υπάρχει μια ποιητικότητα στο έργο του αμερικανού σκηνοθέτη. Βέβαια οι αναλύσεις όλων αυτών θα μπορούσαν να καταλάβουν χώρο αν το παρόν κείμενο ήταν ταινιοκριτική. Δεν είναι όμως. Αφενός γιατί μου λείπουν αρκετές γνώσεις ώστε να κάνω κάτι τέτοιο, αφετέρου γιατί θέλω να στοχεύσω αλλού.

 

beasts-of-no-nation-poster

 

Οι καταστάσεις που πραγματεύεται το “Beasts Of No Nation” δεν είναι σε καμιά περίπτωση άγνωστες στον δικό μας κόσμο. Δεν είναι πληροφορίες που φτάνουν πρώτη φορά στα αυτιά ή τα μάτια μας. Την ίδια στιγμή όμως έχουμε απελπισμένα την ανάγκη για τέτοιου είδους κινηματογράφο. Θα συμφωνήσω με τη θεώρηση πως κάθε έργο τέχνης είναι εμμέσως ή αμέσως πολιτικό. Το ίδιο ισχύει και για την κάθε μας πράξη. Στην εποχή όμως των αμέτρητων πληροφοριών όπου υπάρχει μια προφανής αδυναμία κοστολόγησης της κάθε μίας σε σχέση με τις υπόλοιπες, αν κάτι μπορεί να λειτουργήσει σωτήρια, αυτό είναι η δυνατότητα της τέχνης να ζωντανέψει τις εικόνες και να μας τις τρίψει στα μούτρα, ακόμα και αν αυτές αφορούν πράγματα θεωρητικά προφανή. Μιλάμε άλλωστε για έναν κόσμο πολλών διαφορετικών ταχυτήτων του οποίου η αλματώδης τεχνολογική εξέλιξη των τελευταίων εκατό χρόνων δεν μπορεί να αντιστοιχιστεί με την ηθική του πρόοδο και την προστασία του ανθρώπου. Ναι, προφανώς και η συνολική εικόνα είναι κομματάκι καλύτερη συγκριτικά με περασμένους αιώνες ή ακόμα και δεκαετίες. Όμως υπάρχει και μια άλλη πραγματικότητα που τείνουμε να ξεχνάμε: Αυτή στην οποία ο πόλεμος είναι η κανονικότητα. Είτε πρόκειται για την Αφρική είτε για την Μέση Ανατολή. Και η πολιτισμένη Δύση δεν δικαιούται να την ξεχνά και ειδικά από την στιγμή που έχει βάλει το χέρι της στην οικοδόμησή της. Πόσο τυχαίο είναι άλλωστε που τα σύνορα του χάρτη της Αφρικής είναι σε πολλά σημεία τεράστιες ευθείες γραμμές;

 

Γι’αυτό χρειαζόμαστε ταινίες σαν το “Beasts Of No Nation” όπως και οποιαδήποτε μορφή τέχνης στρέφει έναν καθρέφτη στον κόσμο. Ακόμα και για τα προφανή. «Ο πόλεμος είναι η κόλαση». Ενδεχομένως να το ξέρουμε. Πόσο περισσότερο μπορεί όμως να εμπνεύσει η ίδια φράση μέσα από μια ταινία του Fukunaga ή από ένα κομμάτι του Bill Withers;

 

 

Αν ρωτήσεις εμένα, αρκετά.

 

Βαγγέλης Ανανίδης


Διπολικός. Επειδή μοιράζεται την ημέρα των γενεθλίων του με τον Stevie Ray Vaughan, τον Denis Villeneuve και τον Zlatan Ibrahimovic, νομίζει πως είναι προορισμένος για κάτι σπουδαίο. Δεν είναι.