Ο ριζοσπαστισμός βρίσκεται στον εκδημοκρατισμό

coins

Οι κοινωνίες σήμερα αντιμετωπίζουν προβλήματα. Οικονομικής και κοινωνικής φύσεως μα κυρίως έχουν να αντιμετωπίσουν ένα σοβαρό έλλειμα δημοκρατίας. Ένα έλλειμα δημοκρατίας το οποίο γιγαντώνει τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα και δημιουργεί παθογένειες που συνεχίζουν να υφίστανται και στο μέλλον.

Αρχικά, ένα πολύ μεγάλο ζήτημα είναι το γεγονός ότι η βάση της δημοκρατίας, οι εκλογές, δε δύνανται να αλλάξουν τις καταστάσεις. Πολύ σημαντικό παράδειγμα που αποδεικνύει την απουσία δημοκρατίας αποτελεί το πρώτο εξάμηνο του 2015, περίοδο κατά την οποία η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματευόμενη με τους δανειστές της, αντιμετώπισε μια σκληρή επίθεση και οι πολίτες της Ελλάδας έπεσαν θύματα ενός οικονομικού πραξικοπήματος. Αποτέλεσμα αυτού του πραξικοπήματος ήταν η συνέχιση των υφεσιακών νεοφιλελεύθερων προγραμμάτων που στραγγαλίζουν την κοινωνία εξαφανίζοντας κάθε έννοια κοινωνικού κράτους ενώ παράλληλα επιτίθενται στους δημοκρατικούς θεσμούς.

Φυσικά και αυτές οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές δεν ξεκίνησαν να ασκούνται το 2015 αλλά από το 2010. Αιτία δεν ήταν το τεράστιο χρέος της Ελλάδας αλλά το γεγονός ότι αυτό το χρέος ήταν απέναντι στις γαλλικές και τις γερμανικές τράπεζες. Άρα η δημοκρατία θυσιάστηκε στο βωμό της σωτηρίας τραπεζών ιδιωτικών συμφερόντων. Εκεί λοιπόν έρχεται η ουσία του ζητήματος του εκδημοκρατισμού. Ο καπιταλισμός δεν έχει καμία σχέση με τη δημοκρατία. Για αυτό είναι υποχρέωση των δημοκρατιών να μειώνουν τη δύναμη του. Και η αλήθεια είναι πως μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το κατάφεραν αρκετά καλά. Πολιτικές που έχουν τις ρίζες τους στην περίοδο του New Deal του Roosevelt και στις διδαχές του John Maynard Keynes έδωσαν στις κοινωνίες το κράτος πρόνοιας μα κυρίως ανέδειξαν το ζήτημα του κρατικού παρεμβατισμού. Την ανάγκη δηλαδή το κεφάλαιο να μην αφήνεται ανεξέλεγκτο.

Η αλήθεια είναι πως αυτές οι αντιλήψεις, όταν εφαρμόστηκαν, δούλεψαν αρκετά καλά και προς το συμφέρον των πολιτών. Γιατί για πρώτη φορά η πολιτική σφαίρα συνδέθηκε με την οικονομική. Η δημοκρατία της Αρχαίας Αθήνας, παρά τα όποια προβλήματα αντιμετώπιζε, έδωσε στους κατοίκους της πόλης την πολυπόθητη αυτονομία. Η πλειοψηφία, δηλαδή οι φτωχοί και ελεύθεροι πολίτες, είχαν τη δυνατότητα να εκφράζουν την άποψη τους δίχως περιορισμούς. Αυτή η δυνατότητα ένωνε την πολιτική και την οικονομική σφαίρα. Επομένως οποιαδήποτε οικονομική πολιτική ασκούνταν είχε τις ρίζες της στο πολιτικό πλαίσιο.

Στη σύγχρονη εποχή αυτό δεν υφίσταται. Οποιαδήποτε άποψη περί κρατικού παρεμβατισμού θεωρείται κομμουνιστική και αντίθετη με την έννοια της ελευθερίας. Όμως αυτό δεν ισχύει. Γιατί εκ των πραγμάτων, το σημερινό ζήτημα είναι ότι η πολιτική εξυπηρετεί τα συμφέροντα της οικονομίας με προκλητικό τρόπο και όχι τα συμφέροντα των ανθρώπων. Αυτό δεν υφίσταται μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο.

Οι τράπεζες και οι μεγάλες επιχειρήσεις βλέπουν το πολιτικό σύστημα να δουλεύει για αυτές. Ένα παράδειγμα αποτελεί το bail out plan της κυβέρνησης Bush το 2008 που έσωσε τις επενδυτικές τράπεζες με την ανακεφαλαιοποίηση των 700 δις δολλαρίων. Χρήματα τα οποία ανήκουν στους αμερικανούς πολίτες. Επομένως, οι ίδιοι οι πολίτες δίχως να ερωτηθούν, έσωσαν τις τράπεζες από μία καταστροφή που μόνες τους δημιούργησαν.

Το ζήτημα σήμερα είναι η πολιτική να αποκτήσει τη δύναμη που πρέπει να έχει. Να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο στο οποίο οι εκλογές, ως βάση της δημοκρατίας, θα έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν πολιτικές οι οποίες μπορεί και να είναι λανθασμένες. Όμως αυτή είναι η ουσία της δημοκρατίας. Οι άνθρωποι να επιλέγουν το μέλλον τους και να διαθέτουν την αυτονομία τους. Αυτή δεν είναι μία ουτοπία, είναι όμως μια δύσκολη μετάβαση με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα. Παρόλα αυτά η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα. Μέσα υπάρχουν για μια τέτοια θετική κατεύθυνση. Όπως η ανάγκη η εξουσία να ασκείται από κάτω προς τα πάνω και όχι το αντίθετο. Για να συμβεί κάτι τέτοιο χρειάζονται σημαντικές τομές στο πλαίσιο της αναθεώρησης των συνταγμάτων στην οποία πρέπει οι πολίτες να λάβουν μέρος και να συμμετέχουν ενεργά. Γιατί η αδιαφορία και ο πεσιμισμός διογκώνουν το πρόβλημα, δεν το επιλύουν.

«Από τη στιγμή που θα πει κανείς, προκειμένου για τις υποθέσεις του κράτους, «Tι μ’ ενδιαφέρει;», μπορούμε να υπολογίζουμε ότι έχει γίνει το πρώτο βήμα για την παρακμή τον κράτους αυτού».

 

-Ζ.Ζ Ρουσώ

 

Parker George


Wannabe δημοσιογράφος, με επαναστατικές ρίζες σφυρηλατημένες στην Αβάνα. Ξεχασμένος σε μια γωνιά του ευρωπαϊκού νότου.