Πώς (και κατά πόσο) συμμετέχουμε ουσιαστικά στην εξελικτική μας πορεία;

ev

”Σύμφωνα με τη θεωρία της εξέλιξης, το «είδος» δεν είναι σταθερό κι αναλλοίωτο. Όλα τα είδη των φυτών και των ζώων, που έζησαν πάνω στη Γη ή που εξακολουθούν να ζουν, είναι το αποτέλεσμα της ασταμάτητης μεταβολής, της εξέλιξης από μια ή ελάχιστες υποτυπώδεις αρχικές μορφές. Αιτία της εξέλιξης είναι η φυσική επιλογή, που οφείλεται στον αγώνα για τη «διαιώνιση του είδους». Είναι ένας αγώνας, που τον διεξάγουν όλα τα ζωντανά πλάσματα της φύσης και κατά είδη και κατά άτομα του ίδιου είδους. Έτσι, κάθε άτομο και κάθε είδος αναπτύσσει εκείνες τις ιδιότητες που το βοηθούν να επιβιώσει ή δημιουργεί νέες, ανάλογα με το τι απαιτεί η προσαρμογή του στο περιβάλλον, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια, η «διαιώνιση».”

Η εξέλιξη όσον αφορά τον άνθρωπο δεν είναι μόνο σωματική και νοητική αλλά ταυτόχρονα ψυχική-πνευματική. Όλοι μας έχουμε την τάση να αντικρίζουμε τη ζωή με τα μάτια του νου εκλογικεύοντας και βάζοντας σε κουτάκια την πραγματικότητα γύρω μας έχοντας την ψευδαίσθηση ότι έτσι θα είμαστε πιο ασφαλείς, με περισσότερα κίνητρα και ότι θα έχουμε εξασφαλισμένη μια ικανοποιητική νοηματοδότηση της ζωής μας. Μια τέτοιου είδους προσέγγιση όμως, όσο βολική κι αν είναι δεν μας βοηθάει ουσιαστικά στο να βιώνουμε τη ζωή χωρίς περιττό άγχος και να είμαστε ανέμελοι και δημιουργικοί (χαρακτηριστικά που είναι στη φύση μας). Ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται 400 δις πληροφορίες από το περιβάλλον του ανά δευτερόλεπτο ενώ εμείς αντιλαμβανόμαστε 2000 από αυτές κάθε δευτερόλεπτο. Ευτυχώς μπορούμε στρέφοντας μέσω της ελεύθερης βούλησης την προσοχή μας εκεί που θέλουμε, να εστιάζουμε στις 2000 πληροφορίες που κρίνουμε ότι μας είναι πιό χρήσιμες στην καθημερινή μας ζωη. Αλλά και πάλι η πραγματικότητα που αντιλαμβανόμαστε (η οποία αλλάζει με ραγδαίους ρυθμούς κάθε δευτερόλεπτο), δηλαδή αυτές οι 2000 πληροφορίες είναι ένα μόνο πίξελ σε μια μεγάλη εικόνα που υπάρχει γύρω μας. Αν λάβουμε υπόψιν επίσης ότι εκ των πραγμάτων έχουμε περιορισμένη αντίληψη του κόσμου γύρω μας λόγω της ανθρώπινης φυσιολογίας μας (το ορατό σε εμάς φάσμα είναι πολύ μικρό σε σχέση με το συνολικό ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, το ίδιο και για τους αντιληπτούς σε εμάς ήχους, μυρωδιές, γεύσεις κλπ) καταλαβαίνουμε ότι είναι πιο όμορφο, άνετο και αληθινό να βιώνουμε τη ζωή με τα μάτια της καρδιάς και της ψυχής, να εμπιστευόμαστε τη ζωή και τη σοφία της ζώντας αβίαστα στο εδώ και στο τώρα.

Ο σπόρος που βάζουμε στον κήπο μας δεν αναρωτιέται πού βρίσκεται, γιατί, αν πρέπει να αναπτυχθεί, για ποιόν, τι κάνουν οι άλλοι σπόροι γύρω του και άλλα τέτοια άσχετα. Απλά αναπτύσσεται, φυτρώνει και γίνεται φυτό ή δέντρο (με την προϋπόθεση ότι έχει τα απαραίτητα θρεπτικά εφόδια). Το ίδιο συμβαίνει και με τα ζώα γύρω μας. Δεν νομίζω, ας πούμε, να σκέφτεται ένας σκύλος ”τι θα κάνω αύριο”, ”γιατί μου πήραν εκείνο το κόκαλο από το στόμα τέτοια μέρα πέρυσι”, ”πρέπει να τα κατανοήσω όλα γύρω μου αλλιώς θα αισθάνομαι ανασφαλής και φοβισμένος”. Απλά αναπτύσσοντα-εξελίσσονται γιατί αύτο είναι στη φύση τους. Ο άνθρωπος πάλι έχει την θλιβερή πολυτέλεια να τα υπεραναλύει όλα νοητικά και να θέλει να τα έχει όλα ταξινομημένα και μετρημένα, ακόμη και τα μη μετρήσιμα ή μη ταξινομήσιμα. Αυτό (μεταξύ άλλων) τον κρατάει πίσω στην ψυχική, ηθική και πνευματική του εξέλιξη-ανάπτυξη.

Επιπλέον, όπως επιβιώνει ο καλύτερα προσαρμοσμένος στο περιβάλλον του λόγω φυσικής επιλογής, έτσι ακριβώς επιβιώνουν και οι σκέψεις (που προκαλούν τις αντίστοιχες προς αυτές ψυχικές διαθέσεις) που εμείς προσαρμόζουμε καλύτερα στο περιβάλλον του μυαλού και της σκέψης μας. Εξηγούμαι: Όταν κάνουμε μια άλφα όμορφη σκέψη παράγονται βιοχημικές ενώσεις στον εγκέφαλό μας που εκκρίνονται από έναν συγκεκριμένο νευρώνα και ονομάζονται νευροδιαβιβαστές. Αν τώρα κάνουμε μια βήτα όμορφη σκέψη συμβαίνει το ίδιο με άλλους ”θετικούς” νευροδιαβιβαστές σε έναν άλλο νευρώνα. Αν οι σκέψεις αυτές επαναλαμβάνονται τακτικά και σχετίζονται λίγο-πολύ τότε δημιουργείται η λεγόμενη νευρική σύναψη, δηλαδή ένα είδος ένωσης ανάμεσα στους 2 νευρώνες που εκκρίνουν τους ”θετικούς” νευροδιαβιβαστές. Αν συνεχιστεί η επανάληψη των δύο θετικών σκέψεων τότε ενδυναμώνεται η σύναψη και προκαλεί την αντίστοιχη ευφορική ψυχική κατάσταση. Το ίδιο και με περισσότερες συνάψεις που είναι υπεύθυνες για όμορφα συναισθήματα τις οποίες μπορούμε να δημιουργήσουμε συνειδητά και βιωματικά. Η ψυχικη διάθεση λειτουγεί με τον ίδιο τρόπο πάνω στις σκέψεις κλείνοντας τον κύκλο σκέψη-συναίσθημα.

Με λίγα λόγια βιώνοντας τη ζωή κυρίως με τα μάτια της ψυχής και της καρδιάς έχοντας σαν εργαλείο και μόνο το νου, αποφεύγουμε πολλά δυσάρεστα συναισθήματα και αλλάζουμε προς το καλύτερο. Ο νους είναι πολύ καλός υπηρέτης αλλά κακός αφέντης. Συνεπώς, μιας και η ζωή είναι τέχνη καλό είναι να τον εκπαιδεύσουμε να μας υπηρετεί αφήνοντάς μας το περιθώριο να βιώσουμε την αληθινή μας φύση που δεν είναι άλλη από το να αναπτυσσόμαστε και να εξελισσομαστε όντες ήρεμοι και χαρούμενοι.

Γιώργος Σούλος


Ειρηνικός Πολεμιστής, ισχυρίζεται ότι έχει μαθητεύσει κοντά στον Bruce Lee αλλά αστειεύεται (ή μήπως όχι;)