Πόσο (μας) κοστίζει η κρίση των αξιών σήμερα;

they

Στην εποχή μας όλοι γνωρίζουμε την τιμή των πραγμάτων γύρω μας αλλά όχι και την αξία τους. Τρέχουμε σαν τους παλαβούς να προλάβουμε προθεσμίες χωρίς να ξέρουμε το γιατί αλλά εστιάζοντας στο πως. Πώς θα αποκτήσουμε περισσότερα (χρήματα, πτυχία, σεξ) αλλά δίχως να ξέρουμε το γιατί να αποκτήσουμε περισσότερα, αν είμαστε σε θέση να τα εκτιμήσουμε ή να τα διατηρήσουμε αφότου τα αποκτήσουμε ή, στην τελική, αν είμαστε άξιοι να τα έχουμε.

Λίγο-πολύ το πώς εφοδιαζόμαστε με όλο και περισσότερα αγαθά (υλικά και μη) το ξέρουμε. Πάρε πτυχία και ντοκτορά (η πλειοψηφία των φοιτητών δεν αγαπάει το αντικείμενο που σπουδάζει άρα μακροπρόθεσμα οι φοιτητές μετατρεπόμενοι σε εργαζομένους δεν θα είναι χαρούμενοι με την καθημερινότητά τους με ο,τι αυτό συνεπάγεται για την ψυχική τους υγεία), γίνε αποδοτικός στη δουλειά σου (γιατί έτσι πρέπει), και όντας μορφωμένος-εκπαιδευμένος (αλλά όχι απαραίτητα και καλλιεργημένος που έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία και αξία, τον κορμό ενός δέντρου μπορείς να τον σκαλίσεις και να τον μορφώσεις αλλά η πραγματική του ανάπτυξη έγκειται στη σωστή του καλλιέργεια) και βρίσκοντας μια καλή δουλειά (καλή για ποιόν σε τελική ανάλυση;) θα κάνεις χρήματα σε βάθος χρόνου και θα ελκύεις όλο και περισσότερα άτομα σε σεξουαλικό επίπεδο (σπάνια σε ερωτικό).

Ωραία, τώρα που τα έχεις όλα (ή έτσι νομίζεις) είσαι χαρούμενος; Τσου; Ας δούμε το γιατί.

Ο Ιπποκράτης έλεγε: ”Δεν υπάρχουν αθεράπευτες ασθένειες, υπάρχουν αθεράπευτοι ασθενείς. Πες μου για το χαρακτήρα του ασθενή και θα σου πω αν μπορεί να θεραπευτεί η όχι”. Το βασικό ερώτημα δεν είναι αν θες να έχεις την υγεία σου, σχεδόν όλοι θα απαντήσουν αμέσως ”ναι”. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι ”Γιατί θες να έχεις την υγεία σου; Έστω ότι την έχεις, ξέρεις τι θέλεις να κάνεις με αυτή;” (Εδώ κολλάει και η φράση ”Δεν μας τρομάζει το σκοτάδι αλλά το φως” κλπ).

Έστω λοιπόν πως αποκτούμε τα περισσότερα αγαθά που θέλουμε (αν όντως ξέρουμε τι θέλουμε, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο). Για να είμαστε σε θέση να τα εκτιμήσουμε (γνωρίζοντας για αρχή την αξία και όχι την τιμή τους) χρειάζεται να έχουμε αξίες και ιδανικά σαν άνθρωποι, πράγμα που προϋποθέτει καλλιέργεια πνεύματος (η οποία κατά κύριο τρόπο αποκτάται με προσωπική ευθύνη μέσω της αυτομόρφωσης από το σχολείο κι έπειτα). Η ευγνωμοσύνη είναι μια σημαντική αξία με τη βοήθεια της οποίας καταφέρνουμε το έργο του να διατηρήσουμε αυτά που έχουμε αποκτήσει-καταφέρει. Η διατήρηση των αγαθών-επιτευγμάτων μάλλον είναι δυσκολότερη από την απλή απόκτηση-επίτευξή τους.

Το επόμενο ερώτημα (το αν δηλαδή είμαστε άξιοι να έχουμε όσα έχουμε ή/και να αποκτήσουμε ακόμη περισσότερα) απαντιέται με βάση τα προηγούμενα περί ευγνωμοσύνης και λοιπών αξιών. Άμα εκτιμάει κανείς αυτά που έχει και είναι αρκετά καλλιεργημένος ώστε να αισθάνεται πλήρης έχοντας αυτά που επιθυμεί πραγματικά, τότε του αξίζουν όλο και περισσότερα. Συμπεραίνουμε δηλαδή ότι η αξία των αξιών είναι ανεκτίμητη διότι αυτές είναι που μας κάνουν πραγματικά χαρούμενους και πλήρεις.
Πέρα από την ευγνωμοσύνη θα αναφέρω και την αλληλεγγύη ως αξία, δίνοντας μια εικόνα που κατά τη γνώμη μου την περιγράφει τέλεια. Η εικόνα δεν είναι άλλη από την εξής απλή: δυο ομάδες ανθρώπων έχουν στη διάθεσή τους από ένα μεγάλο καζάνι με νόστιμο φαγητό μέσα. Κάθε άνθρωπος κρατάει από ένα τεράστιο κουτάλι και ενώ στην πρώτη ομάδα ο καθένας προσπαθεί να ταϊσει τον εαυτό του πράγμα σχεδόν αδύνατο άρα δεν τρώει κανείς καλά, στη δεύτερη ομάδα ο καθένας ταϊζει με το κουτάλι του τον απέναντι με αποτέλεσμα να ικανοποιούνται άπαντες.

Ο καθένας επιλέγει όχι μόνο πόσες ανεκτίμητες αξίες θα διαθέτει σαν άνθρωπος, αλλά και το ποιες θα είναι αυτές καθώς και το σε ποια ένταση-έκταση θα τις καλλιεργήσει μέσα του αναλαμβάνοντας την ευθύνη τού να αναγνωρίζει την αξία και όχι την τιμή του να λέγεσαι και να είσαι Άνθρωπος.

 

Γιώργος Σούλος


Ειρηνικός Πολεμιστής, ισχυρίζεται ότι έχει μαθητεύσει κοντά στον Bruce Lee αλλά αστειεύεται (ή μήπως όχι;)