Tο αποχετευτικό σύστημα Beyoncé

beyonce

Πρωτοδισκάκια δεν θα με έλεγα σε καμία περίπτωση πλην μίας: Destiny’s Child, όταν είχα αγοράσει το The Writing’s On The Wall το 2001 (κομμένο και ραμμένο στην τότε ηλικία μου). Κανένα χρόνο μετά έγινα πολύ σκληρή αλλά εξακολουθούσα να παρακολουθώ την Beyoncé από μακριά και να την καταευχαριστιέμαι μετά την τρίτη μπύρα. Τώρα υπάρχουν τόσοι δορυφόροι πληροφορίας γύρω της που δεν έχω καμία όρεξη να ασχοληθώ με τη μουσική της. Και πλέον, δεν μου αρέσει κιόλας.

 

Η Beyoncé ήταν το guilty pleasure του ελιτιστή μουσικόφιλου: φοβερή φωνή, επιμελής επαγγελματίας, με αναλαμπές r&b από τα παλιά, συνακόλουθα hits, απίστευτη μπάντα και αψεγάδιαστο ήχο. To performance το αφήνω τελευταίο γιατί είναι τόσο κολασμένα καλό, που έπρεπε η ίδια να του βγάλει όνομα: Sasha Fierce, κι έτσι ξορκίζαμε κι εμείς κι αυτή την ανανθρώπινη τελειότητά της. Τι πήγε στραβά; Η Beyoncé μέθυσε από τη ματαιοδοξία και αποφάσισε να γίνει είδωλο, icon, Queen Bey – να εξουσιάζει και να επηρεάζει σε επίπεδο κουλτούρας, και η μουσική της ήρθε δεύτερη: Πώς θα με αναλύσουν στο Harvard, πώς θα χορέψω κι εγώ τον επικερδή χορό του φεμινισμού (μετά το Cater 2 U; Rly?), πώς θα γίνω η αφίσα στο τελευταίο δωμάτιο αυτού του πλανήτη; Δεν απαντώνται όλα όμως με ένα “γιατί μπορώ”.

 

Η Beyoncé έγινε κάποια που χορεύουν γύρω της οι θεωρίες συνωμοσίας και οι συμπτώσεις όπως χόρευε αυτή στο Deja Vu γύρω από τον Jay-Z: ψεύτικες εγκυμοσύνες και μαξιλάρια στην κοιλιά, φήμες διαζυγίου πριν το κοινό τους τουρ, μπουνιές σε ασανσέρ. Και το μόνο που κάνει αυτά τα γεγονότα σημαντικά είναι ότι η ίδια τα απευθύνει, με τη γνωστή χειρουργική της τελειότητα, με μια φωτογραφία, ένα ντοκιμαντέρ, ποτέ άμεσα και με έναν αέρα επίπλαστης απαξίωσης.

 

Ίσως έχει να κάνει με τη δική μου εμμονή να μου τη σπάει οτιδήποτε πάει να γίνει ιερή αγελάδα και θα πει κανείς ότι σε σχέση με άλλα “role models” είναι όχι μόνο άκακη αλλά και θετική επιρροή, σωστά; Λάθος. Διότι δεν είναι θετικό η εικόνα που  θέλει κανείς να χτίσει για τον εαυτό του να είναι ΟΛΑ. Ήταν όλα καλά όταν η τελειότητά της ήταν στα πλαίσια του performance και της σκηνής αλλά δες εδώ, η τελειότητα άνοιξε την πόρτα στην κανονική της ζωή – και είναι το ίδιο αψεγάδιαστη.

Είναι τέλεια και χωρίς make up, χωρίς photoshop, είναι τέλεια και στην οικογενειακή της ζωή, στις φιλίες της, είναι τέλεια σε όλα. Μα πάνω από όλα; Δεν προσπαθεί, δεν αντιφάσκει, είναι αβίαστη, προσιτή και σαν εσένα (!) – αληθινή.

 

Είναι αληθινή. Αληθινή και αυθόρμητη


beyo2
Σαν κι εσένα.

clock

Και κάπου σε αυτό το σχιζοφρενικό quest τελειότητας και στο branding, η μουσική μπήκε σε δεύτερη μοίρα, μετά το release strategy και το tumblr.

 

Το τελευταίο πράγμα που χρειαζόμαστε είναι ακόμη ένα πρότυπο τελειότητας. Η Beyoncé έχει γίνει ένα αδηφάγο τέρας που διψάει για εξουσία, εμείς όμως θα συνεχίσουμε μαγεμένοι από την τελειότητα να χειροκροτούμε τον ιμπεριαλισμό. Ε;

 

Σοφία Πυργιώτη

_____________

 

Πριν προβώ σε χώσιμο, κα Πυργιώτη, θέλω να ξεκαθαρίσω κάποιες λεπτομέρειες, η Queen B ποιου μουσικού είδους θεωρεί ότι κρατάει τα σκήπτρα; Να υποθέσω αυτού της pop. Αρχικά να συμφωνήσουμε ότι αναφερόμαστε σε ένα genre το οποίο πλην σαφών εξαιρέσεων δεν υφίσταται καν σαν μορφή τέχνης. Διαφωνείς; Δεν χρειάζεται να συνεχίσεις παρακάτω.

 

Η Beyonce σαν παρουσία δημιουργεί ανάμεικτα συναισθήματα. Από τη μία μεριά θέλω να της πω ευχαριστώ που σαν popstar (γιατί δεν νομίζω ότι πρόκειται για τίποτα παραπάνω) προωθεί μία εικόνα πιο family friendly. Όσο και να την κράξεις της αναγνωρίζεις ότι δεν πλασάρει την εικόνα της κλασσικής συνηθισμένης ποπ περσόνας που επιδίδεται σε χορευτικές προσομοιώσεις σεξουαλικών κινήσεων (twerking) τονίζοντας περισσότερη την classy πλευρά του νομίσματος, γεγονός σεβαστό διότι το κοινό της αποτελείται κυρίως από έφηβες.

Αλλά επαναλαμβάνω, μιλάμε για την pop σκηνή.

Η Queen B είναι απλά ο μονόφθαλμος που επικρατεί στους τυφλούς. Ποιες έχει να συναγωνιστεί; Για κάτσε, για να τα βάλουμε κάτω. Τη Nicki Minaj, την Iggy Azalea, την Shakira, τη Jennifer Lopez και από πιο underground, καμιά Ciara. Έχεις να συναγωνιστείς τις παραπάνω κυρίες, σε έναν χώρο γεμάτο σκατένια μουσική με σύμμαχο σου την ατελείωτη μηχανή επιτυχημένων παραγωγών, Jay Z. Αυτά σε συνδυασμό με την εικόνα της λευκής/μαύρης μουσικού καθιστούν την περίπτωση του να αποτύχει εμπορικά, επιεικώς ανεπίτρεπτη.

 

Ας εξετάσουμε όμως την πορεία της Beyonce σαν icon/idol και πώς προωθήθηκε από τους manager της. Οι συνομήλικές μου θα θυμάστε ότι την εποχή που η B ήταν ανερχόμενη σταρ, ένα άλλο είδος pop ηχούσε στα εφηβικά cd player, η latin pop. Ricky Martin, Enrique Iglesias, Μαρία της Γειτονιάς και κυρίως, το τότε icon J.Lo. Η Lopez, αυτό το ανεξαρτητο δυναμικό κορίτσι, με μία δόση(=πινελιά)  από ghetto ήταν πολύ κοντά στην εικόνα που ήθελαν να δείξουν για την Knowles. Και δωσ’ του οι μπαντάνες στο κεφάλι, τα χρυσά κρόσια, τα πλούσια καστανόξανθα μαλλιά σε συνδυασμό με το σοκολατί δέρμα, και πάρε και τα Lauryn Hill καπέλα, όλα με εμφάνιση χρονοκαθυστέρησης 1-2 χρόνια μετά την Lopez. Έτσι άρχισε το head vocals των Destiny’s child να είναι πιο οικείο στο μάτι της έφηβης fan του MTV. Εκεί κάπου από περιέργεια άρχισα να παρατηρώ τις εναλλαγές της εικόνας που προσπαθούσε να περάσει αυτό το νέο πρότυπο: pin up girl που θυμίζει αφίσα “We can do it!”, μετά illuminati ιέρεια, μετά απλό καθημερινό κορίτσι με πιτζάμες, μετά στέμματα, μετά γούνες και χρυσαφικά. Δεν λέω ωραίο είναι να αλλάζεις την εικόνα σου, αλλά έχοντας ένα concept, μία προσωπική άποψη για την εντύπωση που θες να δημιουργήσεις στο κοινό σου, όχι τι είναι της μόδας φέτος και πάμε. Δεν διοικείς καφετέρια στην πλατεία Αγίας Ειρήνης για να αλλάζεις τη διακόσμηση σύμφωνα με τη διάθεση του κάθε hipster. Πώς να το πω;

 

Σε μία παράλληλη ανάλυση, η αντίστοιχη Beyonce της δεκαετίας του 80 θα επηρέαζε ενδυματολογικά το κοινό της αλλά και τις επόμενες γενιές (βλ. Michael Jackson) θα ενέπνεε άλλους καλλιτέχνες, θα ξεχώριζες αμέσως τις χαρακτηριστικές χορευτικές της κινήσεις ή αυτό το ιδιαίτερο κάτι που σε κάνει να λες «Αυτό είναι Beyonce». Πλέον αυτό δεν υπάρχει, γιατί η pop σκηνή και είδωλα που παράγει χαρακτηρίζονται από εφήμερο image και προώθηση εμπορικών σημάτων.

michael

Η καλλιτέχνης η οποία έχει γίνει για κάποιο λόγο είδωλο, τη στιγμή που σε μία ιδανική κοινωνία θα ήταν στη θέση της πχ η Erykah Baduh, το μόνο που τη διαφοροποιεί από τις άλλες του χώρου της, είναι η στοιχειώδης αξιοπρέπεια που θα έπρεπε να έχει κάθε άνθρωπος και από την αντίθετη πλευρά η ανεξήγητη ανάγκη της να προβάλλει την προσωπική της ζωή όπως ανακοινώσεις εγκυμοσύνης, ερωτήματα γύρω από τη θρησκεία της κ.ά.

 

Οι απολογισμοί των σκέψεων μου είναι ότι, όχι B, δεν θα σου κάνω τη χάρη, δεν θέλω η μικρή μου ξαδέρφη να παρασύρεται από αυτό που πουλάς. Θέλω να έχει τη δική της προσωπικότητα και να μην επηρεάζεται από αυτά που «πουλάνε», να εστιάζει στην ουσία, να ακούει τη μουσική για να τη νιώσει και σε δεύτερη φάση να βλέπει το videoclip.

Κατερίνα Σπανού

 

Σοφία Πυργιώτη


Σκληράδα επιπέδου βουτυρομάχαιρου. Στην πραγματικότητα, είναι μέτρια σε όλα – Πειστήριο: Το μεγαλύτερό της επίτευγμα είναι ότι δεν ζει στην Ελλάδα. Θάνατος σε όλα τα είδωλα.