Yasmine Hamdan – στις 17 Μαρτίου το δεύτερο solo album της “Al Jamilat”

479

Only Lovers Left Alive. Δέκα με δεκαπέντε λεπτά πριν το τέλος της ταινίας. Οι πρωταγωνιστές περιφέρονται άσκοπα στα στενά της Ταγγέρης, έχοντας σχεδόν αποδεχτεί και το δικό τους τέλος. Καμιά λύση δε φαίνεται να βρίσκεται. Η μουσική δυναμώνει από ‘να μαγαζί παραδίπλα και μια αραβόφωνη μελωδία τραβά την προσοχή του Adam. Είναι η Yasmine Hamdan που τραγουδά το Hal (= Solution), και που δίνει μ’ αυτόν τον τρόπο στους δύο εραστές και στην ταινία, τη λύση που τους πρέπει.

Το Hal περιλαμβάνεται στο πρώτο solo album της Hamdan, Ya Nass (= Oh People), που κυκλοφόρησε το 2013, με την υπογραφή του Marc Collin των Nouvelle Vague στην παραγωγή. Σε μεγάλο βαθμό αναντίρρητα χάρη και στον Jarmusch, αυτό κατάφερε ν’ ακουστεί και πέραν της Μέσης Ανατολής και να προκαλέσει μιαν ιδιαίτερη αίσθηση εξίσου σ’ Ευρώπη κι Αμερική. Πριν το Ya Nass, η Hamdan είχε κυκλοφορήσει άλλη μια δουλειά με τους Y.A.S., ντουέτο μ’ έδρα τη Γαλλία, και τρεις επιπλέον με τους Soapkills, μ’ έδρα το Λίβανο (απ’ όπου και κατάγεται), ένα απ’ τα πρώτα underground electronic μεσανατολικά σχήματα κι ένα απ’ τα πιο τολμηρά και αντισυμβατικά ως προς τον ήχο- πράγμα που βέβαια τους έφερε συχνά αντιμέτωπους μ’ εξτρά δυσκολίες.

Στις 17 Μαρτίου λοιπόν, μέλλεται να κυκλοφορήσει το Al Jamilat (= The Beautiful Ones), ο δεύτερός της solo δίσκος, καρπός συνεργασίας με δυο «πολλά βαρείς» Βρετανούς παραγωγούς, τους Leo Abrahams (Brian Eno, Paolo Nuti) και Luke Smith (Depeche Mode, Foals), και με μουσικούς σαν τον Shahzad Ismaily (Laurie Anderson, Lou Reed, Tom Waits) και τον Steve Shelley, ντράμερ των Sonic Youth. Το Al Jamilat εγείρει μεν γενικότερους κοινωνικούς και πολιτικούς προβληματισμούς, περισσότερο όμως είναι μια ωδή στη Γυναίκα. Η Hamdan πλάθει ηρωίδες, χαρακτήρες περίπλοκους κι απαιτητικούς, κι αδράττει έτσι την ευκαιρία να εξωτερικεύσει δι’ αυτών τις δικές της σκέψεις, τ’ όραμά της για μια γυναίκα απελευθερωμένη. Εννοείται πως απευθύνεται τόσο στη γυναίκα της Ανατολής, όσο και σ’ εκείνη της Δύσης (με κάθε επιφύλαξη για το αυθαίρετο ενός τέτοιου διαχωρισμού).

Ο αραβικός στίχος ίσως ξενίζει όσους δεν είναι οικείοι με ακούσματα παρόμοιου ύφους. Εγώ πάλι βρίσκω τη μουσική της μαγευτική, παρότι δεν καταλαβαίνω τίποτα. Ίσως και να μου αρέσει τόσο, ακριβώς επειδή δεν καταλαβαίνω τίποτα. Δε χρειάζεται να καταλάβεις. Σε πείθει απ’ το πρώτο κιόλας κουπλέ. Αν τραγουδά στ’ αγγλικά, στ’ αραβικά ή σ’ ό,τι άλλο, σου ‘ναι γρήγορα αδιάφορο. Θα μπορούσε κάλλιστα να σφυρίζει μόνο ή να ψελλίζει ασυναρτησίες και πιθανότατα θα το βρίσκαμε το ίδιο όμορφο.

Δε μπορείς εύκολα να την κατατάξεις κάπου. «Δεν ξέρουμε πού να σε βάλουμε», της έλεγαν κάποτε. «Δεν είσαι world music, αλλά δεν τραγουδάς στ’ αγγλικά ή στα γαλλικά- είσαι περίεργη». Πράγματι, δε θέλει ούτε προσπαθεί να στριμωχτεί σε καλούπια, ευρωπαϊκά ή οριενταλικά. Η μουσική της είναι ένα αμάλγαμα παραδοσιακών και μοντέρνων στοιχείων, δουλεμένο όμως με τρόπο που τα ζυγίζει και τα αναδεικνύει όλα εξίσου, δίχως να εξουδετερώνει τα μεν ή τα δε, και που, αν και συχνά αντιφατικά, πετυχαίνει να κουμπώνουν μεταξύ τους απόλυτα, σχεδόν φυσικά.

Ως το τέλος, ο άτακτος αισθησιασμός της μουσικής και φυσικά της παρουσίας της, όμοιος μ’ αυτόν των PJ Harvey και Kate Bush (που υπήρξαν ομολογουμένως τα πρώτα της είδωλα), σ’ αιχμαλωτίζει σε μια κατάσταση υπνωτική, μια κατάσταση με κάτι το εξυψωτικό, το σχεδόν μυστικιστικό, σα να σε καταστρέφει και την ίδια στιγμή να σε λυτρώνει. Κλείνεις τα μάτια και παραδίδεσαι σ’ αυτό το κάτι, που καταργεί τα σύνορα γιατί δε μπορεί να οριστεί γεωγραφικά. Ασχέτως του πού μένεις ή τι γλώσσα μιλάς, «αν μπορείς να νιώσεις αυτό το συναίσθημα», με τα λόγια της ίδιας της Hamdan, «η μουσική είναι για σένα».

Τώρα τι ακριβώς είναι αυτό το κάτι, θα σε γελάσω.

 

 

Λαμπρίνα Μπουτεράκου


Θα ‘θελε να ‘ναι η θηλυκιά Μπουκόφσκι, να μπεκροπίνει και να γράφει όλη μέρα. Αλλά δεν έχει τα κότσια. Αντ’ αυτού, κύλησε στη δημοσιογραφία.